Opinie

Moeders springen in Week van Euthanasie

Elena Lindemans: film over zelfmoord moeder.
Elena Lindemans: film over zelfmoord moeder.

Dat televisie in golven aandacht aan dezelfde maatschappelijke onderwerpen besteedt is vaak het gevolg van agendajournalistiek. Lobbygroepen, belangenorganisaties en ngo’s eisen hun plaats aan tafel in de Week van de Vluchteling of op de Dag van de Vrijwilliger.

Zo werd de vandaag begonnen Week van de Euthanasie dinsdag geopend met een goed gesprek van Eva Jinek met Jeannette Croonen van de stichting Euthanasie en Psychiatrie. Ze kon geen hulp krijgen voor de zelfdoding van haar dochter Margot, die het toen maar alleen deed met een zak over het hoofd. Zulke interviews doet Jinek goed, al detoneert dan nog meer het criante flipperkastdecor van Eén op Eén.

Gisteren was het dringen voor de familieleden van psychiatrische patiënten met ondraaglijk lijden. In RTL Late Night schoof Parool-hoofdredacteur Barbara van Beukering aan („ik ben nog boos op de SCEN-arts die het verzoek van mijn moeder afwees”). Er was nog een gast met een gruwelverhaal („mijn broer sprong voor de trein, toen het met medicijnen niet lukte”).

Maar de hoofdprijs ging in dit geval naar Pauw & Witteman, waarin VARA-journalist Elena Lindemans met nuchter gevoel voor drama vertelde over haar op 24 februari uit te zenden documentaire Moeders springen niet van flats. Alleen die titel is al schitterend, maar ook de beelden die werden vertoond maakten grote indruk.

Twaalf jaar geleden, toen Lindemans 26 was, sprong haar moeder van een hoge flat in Heerenveen. Ze gaat voor het eerst, met camera, terug naar die plek en hoort van een flatbewoonster dat dit al de veertiende springer was geweest.

De woede van de getuige draait langzaam bij, als de dochter onthult dat ze wist van haar moeders voornemen en bewust niets had ondernomen om haar tegen te houden. De partner van haar moeder had zelfs overwogen met haar mee te rijden, maar ja, wanneer trek je je dan precies terug in zo’n situatie. Ook de boze flatbewoonster snapt dan dat er soms niets anders op zit.

De al op meerdere festivals vertoonde autobiografische documentaire is dus iets om naar uit te kijken, het pleidooi voor meer begrip als een psychiatrische patiënt het leven niet meer aan kan, klinkt overtuigend. Maar Van Beukerings radicale standpunt gaat verder: „Ik wil geen SCEN-arts meer, mensen moeten het zelf weten als ze dood willen.”

Die opvatting vloekt met dat andere gisteren breed uitgemeten menselijke verhaal. Voordat schaatser Stefan Groothuis gisteren olympisch goud won op de 1.000 meter, was hij een tijdje zwaar depressief en suïcidaal geweest. Hij getuigde daar eerder over op tv, en die fragmenten waren nu natuurlijk overal terug te zien. Altijd een goed frame: Kampioen Overwon Ziekte en Tegenslag. Maar daar past dan weer niet de opvatting bij dat de omgeving een doodswens onder alle omstandigheden dient te respecteren. Dan had Oranje nu een medaille minder gehad. Kan niet de bedoeling wezen.