Kernfusie-experiment levert voor het eerst energie op

Een capsule deuterium en tritium.
Een capsule deuterium en tritium. Foto AP / Lawrence Livermore National Laboratory / Eddie Dewald

Een Amerikaans kernfusie-experiment waarbij 192 extreem krachtige laserbundels waterstof verhitten en samenpersen, heeft voor het eerst meer energie opgeleverd dan er in de verhitting van de fusiebrandstof geïnvesteerd is. Dat resultaat van de National Ignition Facility (NIF) in Californië, vandaag gepubliceerd in het vakblad Nature, is een stap op een lange weg naar beheerste productie van kernfusie-energie.

Kernfusie, de drijvende kracht achter de zon en waterstofbommen, belooft een energiebron met een vrijwel oneindige brandstofvoorraad (waterstof zit volop in water). En bovendien zonder langdurig radioactief kernafval en meltdown-gevaar. Maar dan moet het wel beheerst uitgevoerd kunnen worden.

‘Dit is een historische prestatie’

Omar Hurricane, eerste auteur van het artikel met tweeëntwintig auteurs, zegt tijdens een telefonisch interview:

“Dit is een historische prestatie met de hoogste energie-opbrengst tot nog toe.”

In het NIF, gehuisvest in een kernwapenlab, worden 192 krachtige infrarood-lasers gericht op een klein bolletje plastic met daarin mengsel van deuterium en tritium (varianten van waterstof). Daarbij wordt het waterstof zó hard op elkaar gedrukt, dat de atoomkernen samensmelten tot helium.

Daarbij komt energie vrij. 17 kilojoule, maten de Amerikanen tijdens een experiment op 19 november 2013, ongeveer net zoveel als in een vingerhoedje benzine. Maar dat was meer dan de 10 kilojoule die de lasers in de speldenprik fuserende waterstof gepompt hadden.

‘Interessant, maar er wordt nog lang geen energie geproduceerd’

“Het zijn zeker interessante resultaten”, zegt hoogleraar plasmafysica Tony Donné, hoofd van het Nederlandse fusie-onderzoek en betrokken bij ITER, “maar netto wordt er nog lang geen energie geproduceerd.”

Inderdaad is de energieproductie gemeten over de hele installatie nog zwaar verlieslijdend, erkent Hurricane.

“Voor nadenken over energieproductie op deze manier is het ook nog veel te vroeg.”

Lees vanmiddag meer in NRC Handelsblad. Zaterdag besteedt de krant uitgebreid aandacht aan kernfusie.