Karzai tart VS met vrijlating Afghanen

Amerikanen vrezen dat veel ex-gedetineerden snel hun jihad tegen de NAVO hervatten.

Tot grote woede van de Amerikanen heeft de Afghaanse regering vanmorgen 65 gevangenen „wegens gebrek aan bewijs” vrijgelaten uit de gevangenis in Bagram, ten noorden van Kabul. Volgens Amerikaanse woordvoerders gaat het overwegend om Talibaan-strijders die betrokken waren bij aanslagen op NAVO-troepen en het Afghaanse leger. Amerikaanse militairen beschouwen hen als „gevaarlijk”.

De Amerikaanse ambassade in Kabul noemde het besluit vanmorgen in een verklaring „zeer betreurenswaardig” en zei dat „de Afghaanse regering de verantwoordelijkheid draagt voor de gevolgen van haar besluit.”

Een woordvoerder van de ambassade zei dat de VS de Afghaanse autoriteiten honderden pagina’s bewijsmateriaal tegen de verdachten hadden aangereikt. „Maar de bewijzen tegen hen zijn nooit serieus bestudeerd”, zei hij. Tot vorig voorjaar hadden de Amerikanen zelf de controle over de gevangenis van Bagram, die wel het ‘Guantanamo van het Oosten’ wordt genoemd. Maar nu is die in handen van de Afghaanse autoriteiten.

Opgewekt verlieten de mannen vanmorgen in groepjes van een man of zes de gevangenis per auto. Eerst naar huis maar – zoals de Amerikanen vrezen – vrij snel daarna terug naar de frontlijn, zij aan zij met de Talibaan.

De VS hebben wat dit betreft leergeld betaald. Mullah Abdul Qayyum Zakir, een Afghaan die eerst in Guantanamo en daarna in Afghanistan vastzat maar werd vrijgelaten, groeide uit tot het belangrijkste militaire brein van de Talibaan in het zuiden van Afghanistan. Volgens sommige berichten is hij zelfs de nummer twee, na Talibaanleider Mullah Omar. Het is vaker voorgekomen dat bevrijde ex-strijders snel opdoken aan het front om de jihad tegen de Amerikanen en hun bondgenoten te hervatten.

Het gaat bij de vrijlating vanmorgen om een politiek besluit van president Hamid Karzai persoonlijk. Hiermee tart hij opnieuw de Amerikanen, met wie hij de laatste tijd toch al zeer gespannen relaties heeft door zijn hardnekkige weigering een veiligheidspact met de VS over een langere Amerikaanse troepenpresentie in Afghanistan te tekenen. In afwezigheid daarvan zouden de Amerikanen later dit jaar al hun troepen kunnen terugtrekken en zouden ook toegezegde hulpbedragen in gevaar komen.

Sommige analisten zien dit als een nieuw verzoenend gebaar van Karzai in de richting van de Talibaan. De afgelopen maanden heeft Karzai tevergeefs geprobeerd substantiële vredesonderhandelingen met de Taibaan op gang te brengen. Karzai, die door de Talibaan steevast als een marionet van de Amerikanen is afgeschilderd, doet in de laatste maanden van zijn presidentschap – in april zijn er presidentsverkiezingen en hij is niet herkiesbaar – verwoede pogingen van dit imago af te komen.