Vanaf 100 kilometer ben je echt astronaut

Voor 75.000 euro de ruimte in en 6 minuten gewichtloos zijn. Het Nederlandse SXC wil het in 2015 mogelijk maken. Of zal het Amerikaanse Virgin Galactic toch eerder zijn?

„Voor je het weet, versnelt de Lynx Mark II met een ongelooflijke snelheid. Het landschap aan beide zijden van de startbaan verandert in een wazig groen-blauw. Dan stijg je op. Snel en steil omhoog.” Met het verkooppraatje op de site van de Nederlandse ruimtevaartbedrijf Space Expedition Corporation (SXC) zit het wel goed. Op de website van de voornaamste concurrent, Virgin Galactic, doen ze er nog een schepje bovenop. De gelikte filmpjes doen aan Star Trek denken. Maar dan echt.

Het bedrijf van Virgin-miljardair Richard Branson ligt voorop in de race om de eerste commerciële vervoersdienst naar de ruimte te worden. Virgin Galactic verwacht eind dit jaar zijn eerste passagiers naar 100 kilometer hoogte (en weer terug) te brengen. Het in Amsterdam gevestigde SXC heeft aangekondigd vanaf het derde kwartaal van 2015 vier keer per dag tripjes voor ruimtetoeristen te gaan maken. Maar gezien de vertragingen die Virgin eerder heeft gehad – de eerste vlucht had in 2007 moeten plaatsvinden – zal het niemand verbazen als het toch nog een nek-aan-nek-race wordt.

Belangrijke grens

De grens van 100 kilometer is zo belangrijk omdat ieder die erboven is geweest zich officieel astronaut mag noemen. Daar is het de passagiers – die diep in de buidel moet tasten – uiteindelijk om te doen, en natuurlijk de ervaring van gewichtloosheid en het ‘life changing’ uitzicht op de aarde vanuit de cockpit. Tijdens de tripjes van beide ruimtevaartbedrijven verblijft de passagier maar een paar minuten op die hoogte, waarna het ruimteschip in een zweefvlucht afdaalt naar aarde. Talloze vermogende consumenten staan in de rij voor deze ervaring. Galactic verkocht al meer dan 500 tickets, SXC, dat vier jaar later dan Galactic werd opgericht, iets meer dan de helft.

Het Amsterdamse bedrijf heeft met een ticketprijs van 75.000 euro verreweg de goedkoopste vlucht in de aanbieding. Concurrent Galactic vraagt 180.000 euro per ruimtetrip. Bovendien heeft de passagier van SXC slechts gezelschap van een piloot, terwijl hij bij Galactic de ‘unieke’ ervaring met vijf medepassagiers moet delen. Een ruimtejournalist voorspelde het rampscenario dat op het moment suprême van gewichtloosheid een dikke Russische miljonair voor het raampje zweeft die de andere passagiers het uitzicht beneemt. Wie lang wil genieten van zijn vlucht moet voor Galactic kiezen, het tripje met de SpaceShipTwo duurt tweeënhalf uur, anderhalf uur langer dan de vliegtijd van SXC. Die extra tijd zit vooral in het aanvliegen en terugzweven; beide vliegtuigen verkeren ongeveer zes minuten in gewichtloze toestand op iets meer dan 100 km hoogte.

De bedrijven verzekeren dat het slechts een kwestie van tijd is voordat toeristen regelmatig een vlucht naar de ruimte kunnen boeken. Toch staat er niets vast zolang hun ruimteschepen – die nog in de ontwikkelingsfase zitten – nog geen succesvolle proefvluchten op 100 kilometer hoogte hebben gemaakt. Het Lynx-ruimteschip waarmee SXC wil vliegen is besteld bij het Amerikaanse bedrijf XCOR. De raketmotoren zijn uitgebreid getest, maar het toestel is nog lang niet af. Virgin Galactic heeft talloze proefvluchten met hun SpaceShipTwo gedaan, maar nog niet op 100 kilometer hoogte. Misschien wel het grootste struikelblok is de licentie van de Amerikaanse luchtvaartautoriteit waarop beide bedrijven wachten. Het gaat om een ‘experimentele licentie’, die ook wordt afgegeven voor amateurvliegtuigen, waarbij de passagiers verplicht een niet-aansprakelijkheidsverklaring ondertekenen. Hoe lang dit nog gaat duren is onduidelijk, omdat simpelweg niet eerder met vergelijkbare ruimtevliegtuigen op die hoogte is gevlogen.

Wat kost het?

Beide ruimteschepen worden op hetzelfde vliegveld gebouwd: Mojave Space Port in Californië, ook wel het Silicon Valley van de ruimtevaart genoemd vanwege de vele bedrijfjes die er de toekomst van de commerciële ruimtevaart in elkaar knutselen.

Wat het kost, zo’n ruimteschip bouwen, houdt Branson strikt geheim. We weten alleen dat Virgin Galactic in 2009 bekendmaakte dat een investeringsmaatschappij uit Abu Dhabi voor 280 miljoen dollar een belang van 31,8 procent had verworven, wat de waarde van het bedrijf op dat moment op zo’n 900 miljoen dollar zou brengen.

Michiel Mol is als één van de acht investeerders in SXC iets opener over de investeringen. Die zouden in totaal „enkele tientallen miljoenen euro’s” bedragen. Hoeveel precies wil hij niet zeggen, maar het gaat om een bedrag van „minder dan 50 miljoen.” Het rendement kan enorm zijn, zegt Mol.

Een toestel zou 5.000 vluchten kunnen maken voordat het aan vervanging toe is. Dat betekent dat een investering van zo’n 35 miljoen euro voor het bouwen van één ruimteschip het tienvoudige aan omzet oplevert. Tegen technologieblad Wired zei Mol dat hij slechts 75 passagiers per jaar nodig heeft om een omzet van 5 miljoen euro te halen.

Maar dan moet zijn Lynx Mark II wel gaan vliegen.