Onverbiddelijke blik op de sociale kilte van het hedendaagse China

Het eerste verhaal van het vierluik in A Touch Of Sin zet de toon. Dat speelt zich af in het onherbergzame, koude noorden van China, waar regisseur Jia Zhang-ke zelf vandaan komt. Maar ook als de film voor de overige verhalen – alle vier gebaseerd op schokkende geweldsincidenten die tot ophef leidden op Chinese sociale media – warmere delen van het land opzoekt, blijft de film dezelfde kilte en onherbergzaamheid uitstralen.

In dat eerste hoofdstuk komt een mijnwerker (Sin Jiang Wu) in verzet tegen de corruptie in het bedrijf waarvoor hij werkt, en tegen de dorpsoudste die onder één hoedje speelt met het bedrijf. Als zijn aanklacht geen gehoor vindt – het postkantoor weigert simpelweg om zijn brief aan de bevoegde instanties aan te nemen – grijpt hij naar zijn jachtgeweer, en richt een bloedbad aan in het dorp. Zo eindigen ook de overige verhalen steevast in een brute geweldsontsporing: de film volgt later een tasjesrover zonder enige scrupules, en een receptioniste in een bordeel waarbij de stoppen doorslaan nadat ze is vernederd; alleen het slotdeel, over een jongen die verliefd wordt op een meisje in de nachtclub waar hij werkt, heeft een iets lichtere toon, maar dat is grotendeels schijn.

De film bevat veel verwijzingen naar andere films, met name naar martial-artsfilms, waar de regisseur die een Gouden Leeuw won in Venetië voor zijn film Still Life (2006), hier zijn eigen draai aan geeft, en ook naar Chinese opera. Maar het realisme overheerst in een film die een zeer somber beeld schetst van het sociale klimaat in het huidige China. Werk vinden is weliswaar geen probleem in de booming economie, maar werk vinden waarbij je waardigheid niet in het geding komt, is al een stuk moeilijker. De sociale omgangsvormen zijn bikkelhard, overleven het enige wat telt.

Regisseur Jia Zhang-ke vond zijn verhalen op sociale media. Hij laat de incidenten hier rauw naast elkaar staan, als onverwerkte nieuwsfeiten, zonder al te expliciete verbanden. De regisseur heeft een grote reputatie als chroniqueur van de grote sociale en economische veranderingen in hedendaags China – een reputatie die hij met deze film opnieuw eer aandoet.

Peter de Bruijn