Brede steun motie van wantrouwen, maar Plasterk treedt niet af

Plasterk vannacht tijdens de verdediging van zijn handelen in de Tweede Kamer.
Plasterk vannacht tijdens de verdediging van zijn handelen in de Tweede Kamer. Foto ANP / Valerie Kuypers

Minister van Binnenlandse Zaken Ronald Plasterk (PvdA) heeft het Kamerdebat over zijn handelen inzake het afluisterschandaal overleefd, maar is er zwaar beschadigd uitgekomen. De minister kreeg een motie van wantrouwen aan zijn broek van D66, die werd gesteund door alle oppositiepartijen behalve de ChristenUnie en SGP. Plasterk besloot daarop toch aan te blijven.

Plasterk zei dat hij “terugkijkend op het debat alles heeft gedaan om tegemoet te komen aan de vragen die door de Kamer zijn gesteld”. Hij vindt dat hij “integere afwegingen” heeft gemaakt en beloofde alles te zullen doen om het vertrouwen bij de ondertekenaars van de motie van wantrouwen te herstellen.

De ministeriële verantwoordelijkheid betekent “meer dan excuses maken”, zei Pechtold, de indiener van de motie, vlak daarvoor. De Kamer is volgens hem “bewust maanden op het verkeerde been gezet”. De Kamer moet altijd “tijdig, volledig en correct geïnformeerd wordt en dat vertrouwen is geschaad”, aldus Pechtold. Andere fractievoorzitters als Roemer (SP) en Wilders (PVV) spraken daarna woorden van gelijke strekking.

PvdA-fractievoorzitter Diederik Samsom liet weten nog altijd het “volste vertrouwen” te hebben in het opereren van Plasterk. Ook VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra ziet “geen enkele reden om de motie van wantrouwen te steunen”.

Bekijk hier de reactie van Plasterk op de motie van wantrouwen:

Excuses Plasterk voor veel partijen niet afdoende

Plasterk moest zich vanaf 16.30 uur vanmiddag in het parlement verantwoorden voor zijn uitspraken en handelwijze inzake het verzamelen van de metadata (gegevens over wie met wie belt en hoe lang) van 1,8 miljoen telefoongesprekken. Plasterk meldde op 30 oktober in Nieuwsuur dat deze gegevens door de Amerikaanse inlichtingendienst NSA waren verzameld, maar kreeg in november al te horen dat dit gebeurd was door de Nederlandse inlichtingendiensten. Hij besloot de Kamer daarover niet direct, maar pas afgelopen week (volgens de minister vanwege een aanstaande rechtszaak) te informeren.

In het eerste deel van het debat trok Plasterk het boetekleed aan voor voorbarige uitspraken die hij in Nieuwsuur over de zaak deed. Hij erkende dat hij op 30 oktober niet zeker wist of het klopte dat de Amerikaanse geheime dienst NSA de metagegevens van de telefoongesprekken had verzameld. Dat hij daarover toch speculeerde, noemde hij “zeer onverstandig”. Plasterk bood de Kamer zijn excuses hiervoor aan, maar dat was voor het parlement nog niet voldoende.

Bekijk hier het moment dat Plasterk excuses maakt:

Plasterk kon Kamer naar eigen zeggen niet informeren

De oppositiepartijen in de Tweede Kamer vielen vooral over het feit dat Plasterk samen met zijn collega Hennis (VVD, Defensie) besloot de Kamer niet te informeren toen het de bewindslieden op 6 november duidelijk werd dat het niet de NSA was die de gegevens had verzameld. Hij noemde het terecht dat hij de Kamer maandenlang niet inlichtte over het afluisterschandaal. Hij kon naar eigen zeggen de waarheid niet bekendmaken, omdat daarmee informatie over de werkwijze van de geheime dienst zou zijn onthuld:

“Het bekendmaken had op een aantal punten groot gemak opgeleverd, maar het zou breken met de gewoonte om niets bekend te maken over de werkwijze van de diensten.”

De oppositie bleef vraagtekens plaatsen bij deze verklaring en beweerde dat Plasterk wel degelijk mogelijkheden had om de Kamer in het geheim te informeren. Plasterk ontkende, maar zei wel dat het feit dat hij de Kamer niet kon informeren hem “als een steen op m’n maag lag”.

nrc.nl deed de hele middag, avond en nacht live verslag van het debat met Plasterk. Lees hier ons liveblog terug.