Wordt het stil in de holle kies van Maastricht?

Vandaag wordt duidelijk of cementfabriek ENCI door mag graven naar kalksteen.

Moet cementfabriek ENCI in Maastricht de productie stopzetten of worden de activiteiten van de onderneming voorlopig gedoogd? Vorige week vernietigde de Raad van State de milieuvergunning die de provincie Limburg in 2010 aan het bedrijf verleende. Vandaag bekijken Gedeputeerde Staten van Limburg wat de gevolgen van die beslissing zijn.

1 Wat doet ENCI in Maastricht?

De Eerste Nederlandse Cement Industrie (ENCI) wint kalksteen in de Sint-Pietersberg bij Maastricht. Het bedrijf, al zo’n twintig jaar eigendom van het Duitse HeidelbergCement, maakt er ter plekke cement van.

2 Waar draaide de zaak bij de Raad van State om?

De actiegroep ENCI-Stop spande een zaak aan omdat ze de milieuvergunning te slap vond, ENCI omdat ze die te streng vond. In een tussenuitspraak in augustus 2012 oordeelde de Raad van State dat de provincie de regels voor uitstoot van stof en zwaveldioxide beter moest motiveren. Bovendien moesten de gevolgen voor Belgische Natura 2000-gebieden (het ENCI-complex ligt direct aan de landsgrens) in kaart worden gebracht. Aan de eerste voorwaarde is volgens de Raad van State voldaan, maar aan de tweede niet.

3 Hoe nu verder?

Volgens Bondine Kloostra, advocaat van actiegroep ENCI-Stop, moet de vernietiging van de milieuvergunning leiden tot stopzetting van de bedrijfsactiviteiten. „Nederlandse ondernemingen hebben te werken volgens Europese regels. Als overheden hier toestaan dat daar tegenin wordt gegaan zijn ze hun eigen industrie aan het bevoordelen.”

De provincie Limburg houdt alle opties nog open. ENCI-directeur Günther Gach zegt zich met juristen te beraden op de uitspraak van de Raad van State. „Dat vergt even tijd.” Veel zal afhangen van de beslissing van de provincie morgen.

4 Waarom roepen de activiteiten van ENCI verzet op?

De Nieuwe Rotterdamsche Courant wond zich in 1918 al op over wat er bij Maastricht dreigde te gebeuren: „Gij, menschen van boven de Moerdijk, gaat nog eens zien (misschien voor den laatsten keer), naar onzen en uwen St. Pietersberg, en staat dan verbijsterd over het vandalisme, dat in een beschaafd land bezig is zich te voltrekken. De poëzie der St. Pietersberg gaat voorgoed verdwijnen onder het walgelijke proza der mergelexploitatie.”

De in 1926 gestarte winning heeft in bijna negentig jaar een holle kies in de Sint-Pietersberg laten ontstaan van zo’n 125 hectare (vergelijkbaar met 250 voetbalvelden). Deze activiteiten stoppen in 2018. Een jaar later houdt ENCI op met de klinkerproductie. De cementproductie gaat wel door, met van elders aangevoerde grondstoffen. Omwonenden klagen over stof, luchtvervuiling en af- en aanrijdende vrachtwagens.

5 Wat pleit voor ENCI?

Er werken ruim honderd mensen. Daar komt ook nog een zekere emotionele binding bij. ENCI is een van de laatste maakbedrijven in Maastricht, zo’n twee eeuwen lang een echte industriestad. Anderen wijzen op de mogelijkheden van de openstelling van de groeve de komende jaren. De berg mag deels zijn weggehaald, er is een fascinerend landschap voor in de plaats gekomen met hoge rotswanden, diepblauw water en een – vanwege de door de beschutte ligging hogere temperatuur – voor Nederland unieke natuur. Activiteiten in en rond dit gebied moeten volgens sommige inschattingen meer werk kunnen bieden aan veel meer dan ruim honderd mensen.