Volop aanwezig, niet gehoord

De nieuwe partij Nida kan het de PvdA in Rotterdam flink moeilijk maken. Of wordt het de zoveelste moslimpartij in de marge?

Zijn vader zei tegen hem: Ik heb mijn land verlaten om mijn kinderen een betere toekomst te bieden. Nourdin El Ouali (32) is vastbesloten die kans te grijpen. En hij wil dat de kinderen van zijn generatie nóg weer verder komen.

Daarom is hij lijsttrekker van Nida (Arabisch voor ‘oproep’ en ‘stem’), een nieuwe partij in Rotterdam, geïnspireerd door de islam. Hij vindt dat bestaande partijen te weinig rekening houden met islamitische kiezers. Moslims worden als „stemvee”, gezien. Ze komen voor de verkiezingen flyeren bij de moskee, daarna hoor je er niks meer van. Zonde, vindt El Ouali: „Wij zijn jong, we hebben veel te bieden, we willen bijdragen aan de stad.”

Als de partij netwerken rond islamitische kiezers weet te mobiliseren, is ze kansrijk, zegt hoogleraar politicologie Jean Tillie van de Universiteit van Amsterdam. Lastig is dat wel, zegt hij, gezien de grote diversiteit binnen de islamitische gemeenschap.

In Den Haag, de enige stad waar een moslimpartij in de raad kwam, ontstond ruzie. Daar zijn nu twee partijen, die samen drie zetels hebben. In maart doen in Rotterdam, Den Haag en Amsterdam moslimpartijen mee aan de verkiezingen.

Nida zal vooral stemmen bij de PvdA weghalen, verwachten deskundigen. Dat maakt de partij een factor van betekenis, omdat de verkiezingen een nek-aan-nekrace worden tussen de PvdA en Leefbaar Rotterdam. Als de PvdA niet meer de grootste is, verandert dat het politieke landschap.

Rotterdammers van Turkse en Marokkaanse afkomst stemmen traditioneel vaak op de PvdA om economische redenen, zegt politicoloog André Krouwel van de Vrije Universiteit. „Die partij steunt hun organisaties en komt in het algemeen op voor mensen met lagere inkomens.”

Op ideologisch vlak komen de denkbeelden van de PvdA en de islamitische kiezer vaak totaal niet overeen, zegt Krouwel: „Denk aan euthanasie, homorechten en gelijkheid van man en vrouw. Als het een partij lukt om kiezers op die issues te trekken, dan gaat de PvdA dat sterk voelen.”

„Net als in andere steden is er in Rotterdam een grote groep allochtone jongeren die hier is geboren, maar die niet wordt gehoord”, zegt Zihni Özdil, maatschappijhistoricus aan de Erasmus Universiteit. „Ze worden gediscrimineerd op de arbeidsmarkt, de politie controleert hén preventief en autochtone leeftijdgenoten niet, ze voelen zich met argusogen bekeken. En dan komt er een partij die hun belangen vertegenwoordigt en ze niet bij voorbaat wegzet als probleemgeval.”

De PvdA reageert laconiek. Al eerder deed een moslimpartij mee in Rotterdam, zegt campagneleider Paul Smit, „en geen enkele keer haalden ze een zetel”. Hij heeft het idee dat Nida vooral op jonge, hoogopgeleide allochtonen mikt, een beperkte groep. „Ik zou het knap vinden als ze een zetel halen.”

Tijdens een door Nida georganiseerd debat over de politieke invloed van moslims zat de zaal in de Mevlana-moskee vol. Jong en oud was afgekomen op het oprichtingsdebat. Maar het zijn duidelijk de jonge mensen die de touwtjes in handen hebben. Wij zijn een partij voor zelfbewuste Rotterdamse moslims, zegt Nida zelf.

„Ik hoop dat er een brug geslagen wordt tussen moslims die zich niet gehoord voelen en mensen die niets van moslims snappen”, zei Halil Karaaslan, leraar op een middelbare school.

Lijsttrekker Nourdin El Ouali rekent sowieso op een zetel, maar twee moet ook mogelijk zijn, denkt hij. Hij gaf zijn zetel bij GroenLinks op voor Nida. Ook voorzitter en initiatiefnemer Talbi komt uit de politiek; hij zat voor de PvdA in de Rotterdamse raad. Hij zegt dat er al anderhalf jaar achter de schermen wordt gewerkt aan draagvlak onder de 90.000 moslims in Rotterdam. Er werd met tientallen sleutelfiguren in de Turkse, Marokkaanse, Pakistaanse en Somalische gemeenschappen gesproken. Als zij het niet zien zitten, komt er niets van de grond. Ook bekeerlingen zijn bij de partij betrokken.

Lijsttrekker El Ouali is een Nederlander van Marokkaanse afkomst. De tweede man in de partij is een Nederlander van Turkse afkomst – Aydin Peksert. En dat is niet voor niets: Nida wil ook Turkse Nederlanders trekken. Talbi: „De partij moet van onderop gedragen worden. Door de mensen zelf. Dat is het verschil met eerdere pogingen. Die hadden te weinig draagvlak.”

Hoe het partijprogramma van Nida eruitziet, is nog onduidelijk. De partij hoopt de media-aandacht vast te houden door steeds brokjes informatie over de partij aan te bieden. Alia Azzouzi, vicevoorzitter van moslimvrouwenorganisatie Al Nisa en onderneemster, hoopt dat de partij zich niet alleen op religieuze thema’s zal profileren, maar een complete politieke partij wordt. „Ik ben ook geïnteresseerd in duurzaamheid en ondernemerschap.”