Teleurstelling over krimpend TomTom

Harold Goddijn, de topman van navigatiefabrikant TomTom, benadrukte dat zijn bedrijf een „solide jaar” achter de rug had. Toch wist hij vanochtend beleggers te verrassen met de jaarresultaten. De koers daalde aanvankelijk met 15 procent. De reden: een forse winstdaling. En voor 2014 verwacht Goddijn verdere krimp van de omzet, tot 900 miljoen euro (nu 963 miljoen).

Over 2013 slaagde TomTom er maar net in om uit de rode cijfers te blijven. De winst verdampte tot 3 miljoen euro – een daling van 97 procent ten opzichte van 2012.

TomTom investeerde in 2013 veel in consumentenartikelen, zoals een nieuwe generatie navigatiekastjes en twee sporthorloges met een GPS-ontvanger. Dat was niet voldoende om de dalende omzet in dat segment te stoppen: 12 procent minder in het afgelopen kwartaal.

TomTom heeft, zoals alle navigatiemakers, te kampen met zware concurrentie van smartphones met gratis kaartsoftware. Weliswaar licenseert TomTom gegevens aan de digitale kaarten van Apple, maar dat levert te weinig op om de terugval in de verkoop van ‘losse kastjes' (personal navigation devices of PND’s) te compenseren.

Vorig jaar liet Goddijn al doorschemeren dat TomTom wellicht beter af zou zijn zonder consumentenafdeling (567 miljoen euro jaaromzet). Dan maar een halvering van de bedrijfsomvang, zolang je maar achterblijft met de helft waarmee je verder kunt groeien.

Vergelijk het met de manier waarop Nokia zijn verlieslijdende smartphonetak aan Microsoft verkoopt. Een andere optie is de verkoop van de zakelijke tak (Webfleet), het enige TomTom-onderdeel dat afgelopen jaar groeide.

Voor Harold Goddijn is het de kunst om TomTom terug te trekken uit de hardwarehoek. Softwarelicenties vormen een beter verdienmodel; het is bovendien de bakermat van TomTom. Maar de inkomsten uit licenties daalden in het vierde kwartaal van 2013 met 19 procent ten opzichte van het jaar daarvoor. Dat komt mede doordat in de consumentenmarkt abonnementen op kaarten zijn afgeschaft. TomTom zag zich genoodzaakt om de PND’s te verkopen met gratis kaart en gratis verkeersinformatie.

De hoop is gevestigd op de auto-industrie die TomToms software inbouwt in het dashboard. Ook hier is de trend: minder hardware, meer software. TomTom is weliswaar goed vertegenwoordigd in Europa (ruim 72 procent van de omzet) maar het aantal verkochte auto’s groeit hier niet zo hard als in de opkomende economieën. TomTom moet vechten om de harten van autofabrikanten. Door het wegvallen van een groot contract daalde ook in dat segment de jaaromzet met 10 procent. In 2014 wil Goddijn desondanks de investeringen opschroeven naar 100 miljoen euro, om de kaartsoftware verder te verbeteren.