Zalm heeft zeekaart in zijn kop

Een jonge chinookzalm weet waar zijn wieg staat. Hij komt uit het ei met kennis van het lokale aardmagnetisch veld. Zo weet hij of hij in Canada of Californië geboren is.

Als de experimenten van Amerikaanse visbiologen kloppen, is de Noord-Amerikaanse chinookzalm het tweede dier waarvan is aangetoond dat hij beschikt over een ‘magnetische kaart’. Van de onechte karetschildpad (een zeeschildpad) was al bekend dat hij zich zo oriënteert. De onderzoekers denken echter dat andere zalmsoorten hetzelfde doen. En andere trekkende vissensoorten misschien ook.

Chinookzalmen komen uit het ei in een rivier, en migreren dan naar zee. Na enkele jaren op zee zwemmen ze terug naar hun geboortegrond, paaien daar en sterven.

Voor hun lange reizen beschikken ze over een intern kompas. Maar hun kennis van het aardmagnetisch veld is geavanceerder, blijkt uit een experiment dat vrijdag verscheen in Current Biology.

Dus wat doet een jonge chinookzalm als hij de magnetische eigenschappen voelt van Alaska? Hij zwemt naar het zuidwesten. En omgekeerd: de magnetische kenmerken bij Hawaï leiden zalmen naar het noordoosten.

Zo blijven ze op koers. Gemiddeld althans – individuele jonge zalmen in het lab in Oregon zwommen regelmatig eigenwijs de andere kant uit. Er zijn aanwijzingen dat ook geur een rol speelt bij hun voorkeursbroedplaats.

De zalmen kunnen hun positie op de wereld bepalen via twee eigenschappen van het aardmagnetisch veld: de sterkte en de ‘inclinatie’, de hoek die het magnetisch veld met de horizon maakt. Elk gebied op aarde heeft daardoor unieke magnetische eigenschappen.