Hollande & Obama zijn de beste vrienden

De Franse president Hollande is op bezoek in Washington // Hij is in korte tijd Obama's betrouwbaarste partner in Europa geworden // Een partner heeft Hollande zelf niet, en dat is soms ingewikkeld

De vlaggen van het District of Columbia, Frankrijk en de VS wapperen bij de beveiligingscamera’s voor het Witte Huis. FOTO AFP/BRENDAN SMIALOWSKI
De vlaggen van het District of Columbia, Frankrijk en de VS wapperen bij de beveiligingscamera’s voor het Witte Huis. FOTO AFP/BRENDAN SMIALOWSKI

Zoals beloofd gaf François Hollande nog vóór het gisteren begonnen staatsbezoek aan Barack en Michelle Obama opheldering over zijn gecompliceerde liefdesleven. Maar de officiële beëindiging van de relatie van de Franse president met de journaliste Valérie Trierweiler kwam voor de protocollaire dienst van het Witte Huis nog net iets te laat: de uitnodigingen voor de driehonderd gasten van het officiële staatsbanket, vanavond in de tuin van de presidentiële ambtswoning, moesten worden vernietigd omdat Trierweilers naam er nog op stond. Ook anderszins bezorgt de typisch Franse affaire de Amerikanen hoofdbrekens: de traditionele dans na het diner, waarbij de presidenten met elkaars eega’s de vloer opgaan, kan niet doorgaan.

Vrijgezel of niet: Hollande wordt met opvallend veel ceremonieel vertoon ontvangen. Nadat na het luidruchtige verzet van de Fransen tegen de Amerikaanse invasie in Irak in 2003 de verhoudingen tot een dieptepunt waren gedaald, willen zowel Washington als Parijs met dit van symboliek overlopende driedaagse bezoek laten zien dat de twee traditionele politieke partners elkaar internationaal nodig hebben en dat de relaties anno 2014 weer opperbest zijn.

Gisteravond vlogen de twee staatshoofden naar Monticello, waar de ‘francofiele’ Amerikaanse president Thomas Jefferson woonde. Als een van de founding fathers van de VS zou hij zich hebben laten inspireren door de verlichtingsdenkers van de Franse revolutie, weet iedere Franse scholier. Hij hield bovendien erg van de Franse keuken, melden de nieuwszenders deze dagen te pas en te onpas.

Morgen volgt nóg een gezamenlijke vlucht met het regeringsvliegtuig, naar Silicon Valley in Californië, waar Hollande met de topmannen van grote techbedrijven als Google ontmoet. Het zijn al met al egards waar de meeste andere wereldleiders alleen maar van kunnen dromen.

In korte tijd is Hollande Obama’s betrouwbaarste partner in Europa geworden. De twee landen hebben „een vernieuwd bondgenootschap” gesloten, schreven de presidenten gisteren in een gezamenlijk stuk in de kranten The Washington Post en Le Monde.

Samen tegen Syrië

Bepalend voor de hechtere verhoudingen was de bijna-interventie in Syrië vorig jaar. Terwijl de Britse premier David Cameron onder druk van het parlement moest afhaken, steunde Hollande de Amerikaanse plannen om Assad af te straffen van begin af aan met woord en daad. De Franse straaljagers stonden letterlijk klaar toen ook Obama besloot naar het Congres te luisteren en de aanvallen tot „verbijstering” van Hollande op het laatste moment afblies. De macht van de Franse president is vergelijkbaar met die van de Amerikaanse: beiden kunnen het leger op pad sturen zonder vooraf goedkeuring te vragen aan volksvertegenwoordigers.

Die macht heeft Hollande de laatste maanden regelmatig gebruikt in Afrika. Frankrijk verdedigt in Afrika zijn eigen én de Amerikaanse belangen. In Mali vechten Franse troepen, samen met die van de Afrikaanse Unie en de VN, tegen aan Al-Qaeda gelieerde strijdgroepen en in de Centraal Afrikaanse Republiek houden de Fransen met grote instemming van de Amerikanen moslim- en christenmilities uit elkaar.

Vooral de oorlog in Mali is een oorlog die Washington noodzakelijk vindt, maar die ze niet zelf wil uitvechten. Sinds de terugtrekking van de Amerikaanse troepen uit Irak kan Obama de oorlog tegen terrorisme niet meer met militairen op de grond uitvechten. Voor nieuwe avonturen ontbreekt draagvlak in eigen land. De Franse troepen vullen die lacune in Afrika in – met beperkte logistieke en inlichtingensteun van de VS.

Vorig jaar zei Obama dat de tijd voorbij is dat Amerika eenzijdig actie onderneemt in wereldcrises, zeker met militaire middelen. Hollande is een zeldzame, en voor Obama welkome illustratie van dat streven. Deze week wil Obama daarom aan zijn bevolking duidelijk maken dat niet langer de VS voorop hoeven te lopen bij internationale conflicten, maar dat andere landen klaarstaan om dat te doen.

Hollande wil op zijn beurt laten zien dat hij er in Afrika niet alleen voor staat en, bovenal, geen ‘schoothondje’ van de Amerikanen is.