Hilarische worstelingen

Lezen // 18 monologues intérieurs Gelukkig de gelukkigen Yasmina Reza De Bezige Bij, 205 blz. € 17,90 4

Yasmina Reza is een taalvirtuoos. Geen onderhuidse scheur in een huwelijk die ze niet in het volle licht zet, geen desillusie die ze niet volledig uitbuit. Echtparen, moeder-dochterrelaties en de verhouding tussen vader en zoon – ze heeft ze in haar werk stuk voor stuk genadeloos gefileerd.

Reza’s recente roman Gelukkig de gelukkigen , bestaat uit achttien monologues intérieurs van mensen die ook in het dagelijks leven onderling met elkaar verbonden zijn, ook al weten ze dat soms niet. Als in een carrousel krijg je steeds een nieuwe scène voorgeschoteld, waar door je langzamerhand een steeds beter beeld krijgt van een vrienden- en kennissenkring. Alle elementen zijn in Gelukkig de gelukkigen op een ingenieuze manier met elkaar verbonden.

Neem de onvergetelijke openingsscène van het boek, geschreven vanuit het oogpunt van de journalist Robert Toscano: een echtelijk dispuut met zijn echtgenote Odile, in een overvolle supermarkt. Stress, deadlines en verhitting in de overvolle winkel leiden tot een hoogoplopende ruzie over welke soort kaas er gekocht moet worden. ‘Vrouwen grijpen alles aan om je af te kammen’, denkt Toscano op een gegeven moment, ‘ze vinden het heerlijk om je te laten merken dat je een loser bent’. Hij heeft er genoeg van zich week in week uit te laten commanderen door een bitse vrouw, bedenkt hij.

Woordeloos zitten ze even later naast elkaar in de auto naar huis. ‘Niets is zo ondoorgrondelijk als een echtpaar’, denkt een ander personage, ‘een echtpaar valt niet te begrijpen, zelfs niet als je er deel van uitmaakt.’

Diezelfde Odile spreekt een paar dagen later bevlogen een volle raadszaal toe, bewonderend gade geslagen door de man met wie ze een verhouding heeft. Ze vrijen, ze eten in een sfeerloos restaurant, de roes verdwijnt en ze maken zich op om huiswaarts te gaan. Haar minnaar wordt overvallen door paniek, ‘de angst om alleen achter te blijven’.

Als geen ander is Reza in staat onze worsteling met het mens-zijn op een hilarische manier tot behapbare proporties terug te brengen. Het maakt Gelukkig de gelukkigen tot een verrukkelijk boek.