Opinie

    • Paul Luttikhuis

Hiatus revisited

We moeten het toch weer even over de hiatus hebben. Die afvlakking in de temperatuurstijging die menigeen het gevoel geeft dat het met de opwarming van de aarde zo’n vaart niet loopt. Australische en Amerikaanse onderzoekers hebben een mogelijke verklaring gevonden voor het fenomeen.

Zij geven in een onderzoek, dat is gepubliceerd in Nature Climate Change, de schuld aan de harde en langdurige passaatwinden in het midden en oosten van de Stille oceaan. Die stuwen, simpel gezegd, het relatief warme oppervlaktewater naar een grotere diepte, waardoor er minder warmte van het oceaanoppervlak in de atmosfeer komt. Volgens de onderzoekers betekent dat een koelend effect van 0,1 tot 0,2 graden Celsius.

Natuurlijk, zegt Matthew England, klimaatwetenschapper van de universiteit in Sydney, in een interview in The Guardian, zal er altijd een bepaalde mate van onzekerheid in de temperatuurcurve zijn, maar het afgelopen jaren is de stijging wel opvallend veel minder groot dan in de laatste decennia van de vorige eeuw.

In september suggereerde het IPCC al dat veel van die warmte opgenomen werd door de oceanen. England en de zijnen beschrijven het mechanisme dat daaraan ten grondslag ligt. Tegen de Australische omroep ABC zegt England:

‘Basic physics of the ocean is if you blow those winds stronger along the Pacific that pushes a lot of warm water to the west Pacific and pushes water into the interior of the ocean.’

In plaats van de klimaatmodellen hun gang te laten gaan (‘freely evolve’) hebben de onderzoekers deze gegevens in de modellen gestopt. In The Guardian zegt England:

‘We found that the wind acceleration has been strong enough in the past 20 years to pump a lot of the heat into the ocean. Winds accelerated in this period more than at any time in the past century; it really is unprecedented and the models haven’t captured it all.’

De vraag is natuurlijk waardoor die wind zoveel sterker is. The New Scientist citeert England, die zegt dat het mogelijk te maken heeft met

a repeating pattern in the weather called the Interdecadal Pacific Oscillation (IPO). In its current state, the IPO should produce stronger winds and cool surface waters. ‘But the models capture less than half the magnitude at best.’

In een reactie wijst Kevin Trenberth op de noodzaak om ‘natuurlijke variabiliteit’ beter in de modellen te verwerken, iets wat volgens hem tot nu toe te weinig is gebeurd.

England sluit niet uit dat het nog een paar jaar duurt voordat aan die krachtige passaat een einde komt – en daarmee mogelijk ook aan de hiatus. Daarna zou een periode van snellere opwarming kunnen volgen, verwacht England, want de warmte wordt door de wind niet heel diep opgeborgen (tot ongeveer 125 meter). In The Guardian zegt England:

‘Even if the winds accelerate even further, sooner or later the impact of greenhouse gases will overwhelm the effect. And if the winds relax, the heat will come out quickly. As we go through the 21st century, we are less and less likely to have a cooler decade. Greenhouse gases will certainly win out in the end.’

Paul Luttikhuis
Blogger

Paul Luttikhuis

Buitenlandredacteur Paul Luttikhuis volgt op dit blog nieuws over klimaatverandering. Hij schrijft over sociale en economische gevolgen, over manieren waarop landen zich daarop voorbereiden, over nieuwe wetenschappelijke inzichten en over de onderhandelingen na ‘Parijs’. Regelmatig zullen gastauteurs hun licht laten schijnen op deze thema’s.