Opinie

De anatomische les van giraffe Marius

Giraffe Marius in het ‘Achtuurjournaal’ (NOS).
Giraffe Marius in het ‘Achtuurjournaal’ (NOS).

Deze week liet Nieuwsuur (NOS/NTR) zien hoe D66-aanvoerder Alexander Pechtold de voormalige campagneleider van de Amerikaanse Democraten, Howard Dean, rondleidde door de Tweede Kamer. Bij het aanwijzen van de zetels van de Party for the Elderly trok de gast een wenkbrauw op, maar geconfronteerd met de Party for the Animals dacht hij in de maling te worden genomen.

Het zijn de kleine verschillen, ook binnen Europa, die tot grote misverstanden kunnen leiden. Denemarken kent nog geen dierenpartij, maar dat zou wel eens snel kunnen veranderen, nu tienduizenden burgers het vertrek eisen van de directeur van de Kopenhaagse dierentuin, wegens de moord op giraffe Marius. Het mannetje van achttien maanden had niet het vereiste genetische materiaal en zou in de natuur toch ook verstoten zijn door de kudde wegens overbodigheid.

In het Achtuurjournaal (NOS) van zondag zagen we de beelden van de Deense televisie: een close-up van de door een kogel getroffen kop, een dierenarts die uitleg geeft en voor de schare van zondagse bezoekers een autopsie uitoefent en ten slotte het voeren van delen van Marius aan niet nader bij hun naam aangeduide leeuwinnen.

Marc Damen, directeur van Diergaarde Blijdorp en voormalig coördinator van het giraffefokprogramma van de Europese dierentuinen, gaf gisteren in Pauw & Witteman (VARA) nadere toelichting. Ja, hij zou Marius in Rotterdam ook hebben laten doden, dat is nu eenmaal beter voor de soort, maar hij zou niet gekozen hebben voor het mediaspektakel achteraf. Dit soort pijnlijke beslissingen (in Rotterdam alleen al zo’n vijf per jaar) kun je beter in stilte nemen. Maar ja, in Denemarken wordt sinds jaar en dag ook geadverteerd met de laatste kans om de leeuwtjes te bekijken voor ze omwille van de gezonde genen geofferd worden.

Het bijzondere is dus niet zozeer de vraag naar de ethische juistheid van de beslissing om gericht te fokken, maar om de moedige keuze van de Kopenhaagse dierentuindirecteur (en afgeleid, van de redactie van NOS) om op primetime te laten zien hoe natuur en cultuur hier in elkaar grijpen.

Als je het stiekem doet, zoals Damen bepleit, dan bespaar je je organisatie weliswaar een hoop kritiek en de samenleving de commotie, maar wordt het vermenselijken van schattige dieren, en het onbegrip over faunabeheer en management van dieren in gevangenschap alleen maar erger. Het ligt voor de hand om Marius te vergelijken met al die naamloze dieren die worden gedood voor ons dagelijks vlees.

Wanneer je het publiek, en vooral de voor dierenleed overgevoelige kinderziel, succesvol afschermt, dan moet je op zeker moment toch laten zien dat een hamburger en een frikandel niet in het bos geplukt worden, op stadsboerderijen of in voorlichtingsprogramma’s. Van mij hoeft het niet, onderscheid maken tussen superieure dierentuindieren en slachtvee, maar als je dat model accepteert, kun je er maar beter eerlijk over zijn. Zachte heelmeesters leiden tot rare verkiezingsuitslagen.