Beatrix had dit nooit zo gedaan

Hoe bijzonder was het dat de koning zondag voor de camera’s een biertje dronk met president Poetin? // „Zoiets strookt dus prima met zijn imago”

Russische staatsmedia doen het bezoek af als een gezellig borreltje.
Russische staatsmedia doen het bezoek af als een gezellig borreltje. Foto AFP

Een beetje een vreemd gezicht was het wel. De ontmoeting tussen Vladimir Poetin en koning Willem-Alexander zondag liet zich fotograferen als twee vrienden die elkaar treffen bij een biertje in de kroeg. Ook Máxima voegde vrolijk haar glas bij. Proost!

Dat is ook precies het beeld dat de Engelstalige Russische staatsomroep, The Voice of Russia, van de ontmoeting tussen de leiders schetst: ‘The Russian president was offered a beer, and the king said cheers.’ Als een zorgzame gastheer informeerde Poetin of zijn gasten het naar hun zin hadden: „Heeft u nog problemen of vragen?” Nee hoor, zou Willem Alexander hebben geantwoord, alles is perfect georganiseerd.

Gezellig. Maar de Nederlandse reacties op sociale media waren niet mals. De koning aan het bier met Poetin, wat moeten we daar nou van vinden?

Beatrix zou er „de rilkik” van hebben gekregen als ze zo op de foto stond, denkt Henrik de Groot, voormalig hoofd protocol en externe betrekkingen op het ministerie van Binnenlandse Zaken. „Dat was zeker niet haar stijl als staatshoofd.” Maar, zegt hij, we moeten er vooral ook niet zo ingewikkeld over doen.

„De koning zei zelf al: ‘ik ben geen protocolfetisjist’”, zegt De Groot. Bier mag dan misschien geen fotogeniek drankje zijn, er rust geen protocollair taboe op, of iets in die richting. „Bij het aanmoedigen lijkt Willem- Alexander ook eerder op een enthousiaste vader die op zaterdag langs de lijn staat, dan op een staatshoofd. Zo’n biertje strookt dus prima met zijn imago.”

In Nederland schrijft de perscode voor dat staatshoofden niet etend, drinkend of rokend worden gefotografeerd. Dat staat niet netjes. „Daarom zijn buitenlandse bezoeken zo interessant: daar gelden soms andere regels. Dan zie je ze eens op een andere manier.”

Poetin, die zelf zegt nauwelijks te drinken, maakt zich klaarblijkelijk geen zorgen over zijn imago. Integendeel, dit is pr: de borrelfoto’s werden gemaakt en verspreid door zijn eigen ‘Presidential Press Service’. Huisfotografie dus.

Er is een andere reden dat zo’n foto wrevel wekt, zegt Daniela Hooghiemstra, historicus en schrijfster van verschillende boeken over het koningshuis. Het is onduidelijk in welke hoedanigheid Willem Alexander daar zit. „Hij kwam nadrukkelijk naar Sotsji als erelid van het IOC, niet als koning. Maar als wie ontvangt hij Poetin dan?”

Een woordvoerder van de Rijksvoorlichtingsdienst noemt het „een spontaan bezoek”. Toch wordt druk gespeculeerd over de reden achter Poetins komst. Was het soms een beloning voor de zware delegatie die Nederland naar de Winterspelen in Sotsji heeft gestuurd?

Of was het hem eigenlijk om schaatser Ireen Wüst te doen? De eerste berichten waren dat Poetin speciaal naar het Holland House kwam om de drievoudig olympisch kampioene te feliciteren. Politiek opvallend, want Wüst is openlijk biseksueel. Maar Poetin liep haar pas op zijn weg naar buiten tegen het lijf. „Heeft u klachten of problemen?” vroeg Poetin, wederom. „Nee hoor, alles is fantastisch.” Ze omhelsden elkaar.

De Russische staatsmedia doen het bezoek in ieder geval af als niet meer dan gezellig borrelen. Hij liet zich door Máxima complimenteren over de vriendelijke vrijwilligers. „Het was een goed feestje”, zei Poetin tegen de Nederlandse camera’s.

Dit was overigens niet Poetins eerste biertje van de avond. Eerder liep hij ook al het Austria Tirol House binnen, en ook daar liet hij zich vastleggen door zijn fotografen: één keer met een biertje – geen Heineken, maar een Oostenrijkse Stiegl – en één keer met een glas champagne.