Oppositie over brief Plasterk: flut, onvoldoende en ongeloofwaardig

Foto ANP / Martijn Beekman

De oppositiepartijen zijn niet tevreden met de brief over het afluisterschandaal die de ministers van Binnenlandse Zaken en Defensie, Ronald Plasterk en Jeanine Hennis-Plasschaert, vanmiddag hebben gestuurd.

In de brief schrijft Plasterk in antwoord op 65 Kamervragen dat hij al in november wist dat hij verkeerde informatie aan de Kamer en in de media had gegeven over de onderschepping van telefoongegevens. Niet de NSA, zoals Plasterk had beweerd, maar de Nederlandse inlichtingendiensten hadden 1,8 miljoen telefoontjes geregistreerd. In het kader van het landsbelang corrigeerden Plasterk en Hennis het foutieve beeld niet. Pas vorige week schreven ze dit in een brief aan de Kamer.

Update 16.38: PvdA-Kamerlid Jeroen Recourt laat in een reactie weten dat de brief van Plasterk belangrijke punten duidelijkheid biedt. Op basis daarvan ziet de partij het debat morgen met vertrouwen tegemoet. Coalitiepartner VVD laat weten dat de partij niet zal reageren op de brief en verwijst naar het debat.

CDA: vergroot vertrouwen niet

Tweede Kamerlid Madeleine van Toorenburg van het CDA neemt dat verkeerd informeren van de Kamer Plasterk zeer kwalijk. Dat hij daarover zweeg “onbegrijpelijk”. Dat hij vervolgens schermt met het ‘landsbelang’ schiet haar in het verkeerde keelgat.

“Had dan niet lopen blazen op de televisie waardoor je zelf de situatie creëert waardoor je misschien wel staatsgeheimen moet prijsgeven.

Het vergroot het vertrouwen in Plasterk “absoluut niet” zegt Van Toorenburg.

“Hij heeft blijkbaar geen controle over zijn diensten en weet zelf blijkbaar niet wat er speelt. En als hij per ongeluk iets verkeerd vertelt, heeft hij niet eens de moed om de Kamer te vertellen dat het fout was. Dat boezemt geen vertrouwen in.”

D66: geen logische verklaring

D66-Tweede Kamerlid Gerard Schouw zegt in een reactie dat hij het een “simpele uitvlucht” vindt dat Plasterk nu schrijft dat het een “mogelijkheid” was dat de Amerikanen de metadata over 1,8 miljoen telefoontjes hadden verzameld:

“De antwoorden stemmen niet tot tevredenheid. Er is niet een logische verklaring gekomen voor het feit waarom hij de Nederlandse samenleving en de Tweede Kamer zo op het verkeerde been heeft gezet.”

Schouw vindt het daarnaast “zeer ernstig” dat Plasterk al op 22 november wist hoe de vork in de steel zat maar dat tot vorige week onder de pet heeft gehouden.

SP: kleinering van het parlement

SP-Kamerlid Ronald van Raak betitelt de brief als “flutantwoorden” en “kluitjes in het riet”. Ook volgens hem verschuilen de bewindslieden zich achter de term ‘staatsgeheim’.

“Plasterk mag kennelijk wel op tv allerlei kletspraat verkopen, maar als de Kamer opheldering wil is het ineens staatsgeheim. Dat is misbruik van die term. Het enige wat beide ministers toegeven is dat ze op 22 november zijn geïnformeerd. Sindsdien hebben ze het stilgehouden. Dat is een kleinering van het parlement en van de bevolking van Nederland.”

Groenlinks: te vroeg om te praten over aftreden

Ook GroenLinks-leider Bram van Ojik vindt de antwoorden van Hennis en Plasterk “onvoldoende”:

“Plasterk heeft op televisie gezegd: wij hebben de data niet verzameld, het moeten de Amerikanen zijn geweest. Als je dan drie weken later hoort dat het anders zit, kun je niet zeggen: ik ga de Kamer niets vertellen, want dat is tegen het belang van de staat.”

Van Ojik vindt het te vroeg om te praten over het aftreden van Plasterk. Wel moet Plasterk morgen tijdens het debat met betere antwoorden komen, zegt hij. Ook SP’er Van Raak zegt te hopen dat Hennis en Plasterk morgen tijdens het Kamerdebat over de kwestie met betere antwoorden komen: “Anders hebben we niks meer aan deze ministers.” Maar CDA-Kamerlid Van Toorenburg gaat het debat in “met een heel somber gevoel”. Schouw wil nog niet zeggen of de bewindsman nog geloofwaardig is:

“Daar hebben we morgen een debat over en dat zullen we moeten afwachten.”

PVV:Plasterk heeft megaprobleem

PVV’er Martin Bosma vindt echter dat de politieke problemen van Plasterk juist groter geworden zijn. Bosma noemt de brief “schokkend”:

“Hij had al een probleem, maar nu heeft hij een megaprobleem. De brief heeft het probleem niet weggehaald maar heeft het probleem alleen maar vergroot. We vermoedden al dat hij dingen had verteld die niet klopten, maar nu blijkt dat hij er maandenlang over heeft gezwegen dus dat het eigenlijk veel erger is.”

Bosma voorspelt niet veel goeds voor het Kamerdebat morgenavond over het afluisterschandaal.

“Ik ben erg benieuwd hoe hij zich daar morgenavond uit gaat praten.”

Plasterks positie niet echt in gevaar

NRC-redacteur Derk Stokmans denkt echter dat Plasterks positie morgen tijdens het Kamerdebat niet echt in gevaar komt:

“Ik denk dat de coalitiepartijen tevreden zullen zijn met deze uitleg en het vertrouwen niet in hem opzeggen. Ook denk ik dat Plasterk en Hennis niet veel moeite zullen hebben om hetzelfde verhaal te houden en bij hetzelfde verhaal te blijven. Als er geen al te gekke dingen gebeuren en er geen nieuwe informatie naar buiten komt die hem kan schaden, is er weinig reden om te denken dat hij zal moeten aftreden.”