Scholen in voortgezet onderwijs zoeken alternatief voor Citotoets

De Citotoets, die morgen begint, is volgend jaar later. Middelbare scholen willen toch eerder testresultaten.

Scholen in het voortgezet onderwijs zijn op zoek naar nieuwe manieren om het niveau van leerlingen in groep acht van de basisschool vast te stellen, nu de Citotoets vanaf 2015 pas in april wordt wordt afgenomen. Dat maakt de resultaten minder bruikbaar voor het selecteren van leerlingen door middelbare scholen.

De politiek wil dat het advies van de basisschool „leidend” wordt, maar middelbare scholen hebben daarnaast behoefte aan harde cijfers, zeggen ze. Het belang van het resultaat van de entreetoets in groep 7 neemt waarschijnlijk toe. „Die zal in de ogen van sommigen de poort naar het geluk worden”, zegt rector Aat Harms van de Koninklijke Scholengemeenschap Apeldoorn. „Daarop trainen wordt aanlokkelijk.”

Morgen gaat de Citotoets voor de laatste keer in februari van start. Er doen 164.500 leerlingen aan mee, op ongeveer 85 procent van alle basisscholen. Vanaf volgend jaar is deelname aan een eindtoets verplicht. Om te voorkomen dat de toets een officieus eindexamen voor het basisonderwijs wordt, is de toets twee maanden naar achter geschoven.

In de wet staat dat bij plaatsing van leerlingen in het voortgezet onderwijs naast het advies van de basisschool een tweede „objectief criterium” moet worden gehanteerd. Scholen willen echter al eerder dan 10 mei, als de Citogegevens beschikbaar worden, inzicht in prestaties van leerlingen.

Rector Hetty Mulder van het Stedelijk Gymnasium in Breda zegt dat haar school overweegt basisscholen te vragen de NIO-toets af te nemen, een intelligentietest. Die lijkt haar objectiever dan de gegevens uit het leerlingvolgsysteem dat alle scholen moeten bijhouden. „Dat wordt toch door de leraar ingevuld, waarbij sprake kan zijn van subjectiviteit.”

In een reactie laat een woordvoerder van het ministerie van Onderwijs weten dat alleen een officieel goedgekeurde eindtoets kan gelden als tweede plaatsingscriterium. De NIO-toets is niet goedgekeurd, omdat deze toets beheersing van taal en rekenen niet meet. „Dat wil niet zeggen dat basisscholen voor hun eigen schooladvies geen NIO-toets kunnen afnemen.”