Gezocht: aansprekend verhaal over europa

Wat je erin stopt, dat komt er ook uit. Een in opdracht van de PVV door het Britse bureau Capital Economics opgestelde rapport voorziet tot 2035 een extra economische groei van 10 tot 13 procent als Nederland de Europese Unie verlaat. De voornaamste redenen voor deze positieve uitkomst zijn minder Europese regulering, minder uitgaven aan de EU, een beperking van de niet-westerse immigratie, een extra export naar landen buiten de EU en een grotere vrijheid in het bepalen van het begrotingsbeleid en monetaire beleid. Maar de voorwaarden waaronder dit scenario zich zou voltrekken, zijn uiterst aanvechtbaar.

Het verlaten van de EU, en dus ook de euro, is geen hobbel die snel overkomen wordt. Het zal aanvankelijk een enorme schok geven aan de economie en het financiële systeem. Het is bovendien niet gezegd dat een Nederlandse exit geïsoleerd zal plaatsvinden. Wellicht voltrekt hij zich te midden van een veel grotere existentiële crisis in de Unie, of geeft hij daar zelf het startsein voor. De potentiële chaos wordt sterk onderschat. En dat geldt ook voor de verlangde nieuwe status van Nederland, die moet gaan lijken op die van Zwitserland of Noorwegen. Dat ontkent de heel andere positie van Nederland: als profijtelijk doorvoerland dat zeer afhankelijk is van de open grenzen in de EU. Het verlies van die rol als handelsland binnen de EU zou evengoed aanleiding kunnen zijn voor een structureel welvaartsverlies.

De lijst met bezwaren is veel langer. Maar het rapport ligt er. De Europa-discussie is niet langer feitenvrij. En het is de vraag of dit gezien de wankele kwaliteit van de nieuwe argumenten reden moet zijn voor blijdschap.

Los van de economische boodschap van het PVV-rapport is er natuurlijk ook de politieke. Het is de PVV die met het standpunt dat Nederland de Europese Unie dient te verlaten al enige tijd de campagne voor de komende Europese verkiezingen domineert en dit waarschijnlijk ook zal blijven doen. Dat kan ook makkelijk, omdat de andere partijen er maar niet in slagen een duidelijk en aansprekend verhaal te stellen tegenover de simplistische boodschap van de PVV.

Toch is het enige effectieve antwoord op de radicale positie van de anti-Europeanen een radicaal pro-Europees antwoord. Dat hoeft geen synoniem te zijn voor een kritiekloos juichverhaal over Europa. Maar de Europese Unie is wel meer dan de louter pragmatische gelegenheidscombine zoals premier Rutte die vaak voorstelt. De Europese Unie is een fundamentele en principiële keuze. Die keuze vergt van de voorstanders een bevlogen verdediging. Daaraan ontbreekt het in Nederland. Met als triest resultaat dat het speelveld geheel aan de PVV wordt overgelaten.