Als de nood hoog is, komt Hiddink

Zal de spelersgroep van PSV luisteren naar de oude succescoach?

PSV-trainer Phillip Cocu omhelst Bryan Ruiz na de 3-2 overwinning van zaterdagavond op FC Twente.
PSV-trainer Phillip Cocu omhelst Bryan Ruiz na de 3-2 overwinning van zaterdagavond op FC Twente. Foto ANP

Zijn geest waarde nog altijd rond in het Philips Stadion. Bij iedere thuiswedstrijd klonk zijn naam, in een liedje over de populairste PSV’ers. Nu is Guus Hiddink terug in eigen persoon. Eén keer in de week komt hij op bezoek om als „een klankbord” te dienen voor de technische staf en de spelersgroep. Deze week zal hij met hoofdtrainer Phillip Cocu terugblikken op de 3-2 overwinning van zaterdagavond tegen FC Twente en vooruitkijken naar het thuisduel van komende vrijdag tegen Heracles.

De tijdelijke terugkeer van de succestrainer is vooral uit nood geboren. PSV verzuimde Cocu adequaat op te leiden voor het grote werk. Twee jaar geleden was het plan om Bert van Marwijk als leermeester te halen, maar de bondscoach wilde niet. Dick Advocaat werd het alternatief, maar die hield zich in een vergeefse zoektocht naar de landstitel nauwelijks bezig met Cocu. De clubleiding had dit seizoen graag een ervaren coach als Adrie Koster naast Cocu gezet. De nieuwe hoofdtrainer sloeg dat af en haalde zo zelf de problemen op de hals.

Na tweederde van de competitie was duidelijk dat Cocu en zijn assistenten Ernest Faber en Chris van de Weerden er simpelweg niet in slaagden eenheid in de selectie aan te brengen. Het was een potsierlijke gedachten van technisch manager Marcel Brands dat het huren van de dure Bryan Ruiz voor een ommekeer zou kunnen zorgen. Nederlagen tegen Ajax en RKC maakten duidelijk dat de problemen bij PSV veel dieper zaten. En als het in Eindhoven echt crisis is, valt er één naam: Guus Hiddink.

De wereldburger uit Varsseveld was als coach van Rusland, Chelsea, Turkije en Anzji Machatsjkala het Brabantse land allang ontgroeid. Hiddink maakt zich op voor een laatste kunstje in zijn carrière. Hij is de beoogd bondscoach, die Louis van Gaal na het WK in Brazilië moet opvolgen. Toen Cocu een beroep op hem deed, liet Hiddink zijn gevoel spreken. „De situatie van PSV gaat me aan het hart”, zei hij vrijdag tijdens een bezoekje aan trainingscomplex de Herdgang.

De gedachten van Hiddink gingen ongetwijfeld terug naar zijn begintijd als trainer. De oud-voetballer begon zijn loopbaan in maart 1987 als opvolger van de ontslagen Hans Kraay sr. De jonge Hiddink was destijds zeker nog niet boven iedere twijfel verheven. De clubleiding was van plan Rinus Michels in het seizoen 1987/1988 boven hem te plaatsen, maar zag daar toch van af. Hiddink won in 1988 de Europa Cup 1, de landstitel en de beker.

Hiddink had als onervaren coach het voordeel dat hij over een selectie beschikte met karaktervoetballers als Hans van Breukelen, Eric Gerets, Ronald Koeman en Søren Lerby. Spelers die in het veld de verantwoordelijkheid kregen en waarmaakten. Het bleek een beproefd recept dat de clubcoach later ook gebruikte bij ploegen als Real Madrid en Chelsea. Grote internationale voetballers liepen met hem weg. Hiddink kreeg het predicaat people’s manager.

Als bondscoach van Zuid-Korea werd Hiddink in 2002 wereldberoemd. Hij leidde het gastland vanuit het niets naar een vierde plaats op het WK. Hiddink kon in de hele wereld aan de slag, maar gaf zijn woord aan PSV. De coach werd binnengehaald als een verloren zoon. Toenmalig voorzitter Harry van Raaij gaf Hiddink alle macht in handen. Hij werd hoofdtrainer en technisch directeur in één. Hiddink bouwde met succes aan een nieuw topteam dat drie keer (2003, 2005 en 2006) onder zijn leiding kampioen werd en de halve finales van de Champions League (2005) haalde. Grote man bij PSV was Phillip Cocu, die in 2004 overkwam van Barcelona. PSV was wederom een grote naam in Europa. Hiddink – die ondertussen ook nog eens Australië naar het WK van 2006 had geleid – was toe aan iets nieuws. Iets groters.

Als geen ander slaagde Hiddink erin de publieke opinie te bespelen. Hij deed de aanhang van de club geloven dat de toenmalige leiding van PSV hem het werken in Eindhoven onmogelijk maakte. Met andere woorden; hij móést wel vertrekken. In werkelijkheid koos Hiddink als bondscoach van Rusland voor het grote geld. Zijn relatie met PSV was daarna enige tijd bekoeld. Hiddink werd zelfs in verband gebracht met Ajax. De Amsterdamse club gaf zijn eigen verlosser Johan Cruijff uiteindelijk carte blanche.

De scherpe kantjes tussen PSV en Hiddink zijn er al weer enige tijd af. De 67-jarige coach is nu eenmaal het gezicht dat bij de successen van de laatste 25 jaar van de club past. Een terugkeer als hoofdtrainer is niet meer aan de orde, maar hij biedt Cocu graag de helpende hand. Hiddink haastte zich in zijn column in De Telegraaf te stellen dat hij slechts een rol „puur op de achtergrond” heeft. „Ik ga ook niet het trainingsveld op”, liet hij uit zijn mond optekenen.

De clubleiding van PSV en Hiddink willen voorkomen dat zijn adviseurschap wordt gezien als een motie van wantrouwen in de richting van Cocu en diens staf. In werkelijkheid is daar natuurlijk wel sprake van. Het is een elegante oplossing voor een situatie die uitzichtloos leek. Het blijft nu de vraag of Hiddink de vinger op de zere plekken binnen de selectie van PSV kan en wíl leggen.

Hiddink hield zijn selecties altijd een spiegel voor. Hij eiste het uiterste van zijn spelers en hield hun voor dat ze nooit door de ondergrens mochten zakken. Aan rare fratsen binnen en buiten de lijnen had hij een broertje dood. Zo hield Hiddink als trainer van PSV ooit Arjen Robben buiten zijn ploeg omdat hij niet langer gediend was van diens „maniertjes”. Een speler die na een kansloze thuisnederlaag tegen Arsenal op de dansvloer van het Philips Stadion Michael Jackson nadeed, nam hij nooit meer serieus.

De huidige selectie van PSV zit vol met ‘probleemgevallen’. Adam Maher kwam in opspraak door een tweet, Jeffrey Bruma maakte een fuck-offgebaar naar het publiek, Jürgen Locadia viert zijn spaarzame treffers met vreemde gebaartjes, Jetro Willems is een ongeleid projectiel. De in vele opzichten ongrijpbare Memphis Depay staat symbool voor het gebrek aan zelfkennis en bescheidenheid in de groep. Aan de binnenkant van zijn onderlip staat ‘succesvol’ getatoeëerd. Het is de vraag of de huidige PSV’ers van de oude, wijze Hiddink willen aannemen dat daar meer voor nodig is dan wankele zege op FC Twente.