Uitlekken ‘Fuck the EU!’ was vakwerk

Het uitlekken van Europese en Amerikaanse gesprekken over Oekraïne tonen de westerse verdeeldheid over het conflict.

Uitgelekte gesprekken tonen hoezeer de Verenigde Staten en Europa van mening verschillen over de aanpak van de crisis in Oekraïne sinds president Janoekovitsj in november een associatieverdrag met de Europese Unie afwees.

Donderdag bleek het grote ongeduld van de Amerikaanse onderminister voor Europese Zaken, Victoria Nuland, die in een telefoongesprek met haar ambassadeur in de Oekraïense hoofdstad Kiev „Fuck the EU!” zegt. Europese steun voor een nieuwe regering in Kiev interesseert haar niet.

Vrijdag vroeg Helga Schmid, een hoge Brusselse diplomaat, zich op haar beurt in een gesprek met de EU-ambassadeur in Kiev vertwijfeld af waarom de Amerikanen de Europese aanpak „te soft” vinden.

Beide gesprekken zijn te horen via YouTube. De woorden van Nuland, die er al een paar dagen opstonden, werden pas opgemerkt toen een medewerker van de Russische vicepremier Rogozin er de aandacht op vestigde. Het vermoeden bestaat – zeker bij de Amerikanen – dat Russische spionnen verantwoordelijk zijn voor de opname en de verspreiding. „Indrukwekkend vakwerk”, noemde Nuland de opname in een reactie. „De audiokwaliteit was erg goed”.

De onenigheid tussen de VS en Europa gaat in de eerste plaats over sancties tegen hoge Oekraïense functionarissen en oligarchen. De Amerikanen zijn daar voor, maar de meeste EU-landen voelen er weinig voor. Ze wijzen op de situatie in Wit-Rusland, waar sancties ook niet werken. „Als de situatie verslechtert, zullen we kijken met welke maatregelen we kunnen reageren”, zei een woordvoerder van EU- buitenlandcoördinator Catherine Ashton vrijdag in Brussel. „Maar nu ligt de focus op diplomatie.”

Nuland heeft volgens haar ministerie inmiddels „natuurlijk” excuses aangeboden. Op een persconferentie in Kiev wilde ze niet verder op de kwestie ingaan. „Het was een diplomatiek privégesprek”, zei ze. Uit de YouTube-opname blijkt dat ze daarin met ambassadeur Geoffrey Pyatt in detail de mogelijke samenstelling bespreekt van een regering die het recent afgetreden kabinet van de pro-Russische Janoekovitsj zou kunnen vervangen.

Pyatt vreest dat Rusland het plan voor een nieuwe regering, als het aanslaat, „achter de schermen zal proberen te torpederen”.

De Russen zijn woedend over de manier waarop de VS zich „op botte wijze mengen” in het conflict, zoals een functionaris van het Kremlin zei.

Mogelijk wil Rusland met het laten uitlekken van de gesprekken de verdeeldheid tussen de VS en de EU versterken.