Zo opa, zo vader, zo moeder, zo zoon

Sven Kramer is een bijzonder ambitieuze schaatser, die zelfs de Elfstedentocht wil winnen. Tot nu toe is Coen de Koning de enige schaatser in de geschiedenis geweest, die zowel een WK als de Tocht der Tochten heeft gewonnen. Dat is al meer dan honderd jaar geleden, dus Kramer heeft de lat heel hoog gelegd. Sven

Kramer tijdens zijn persconferentie voor de Spelen in Sotsji.
Kramer tijdens zijn persconferentie voor de Spelen in Sotsji. Foto ANP / Robin Utrecht

Sven Kramer is een bijzonder ambitieuze schaatser, die zelfs de Elfstedentocht wil winnen. Tot nu toe is Coen de Koning de enige schaatser in de geschiedenis geweest, die zowel een WK als de Tocht der Tochten heeft gewonnen. Dat is al meer dan honderd jaar geleden, dus Kramer heeft de lat heel hoog gelegd.

Sven Kramer is één van de grootste schaatsers aller tijden. Net als een andere legendarische Nederlandse sportman, Pieter van den Hoogenband, is hij opgegroeid in een sfeer van topsport. En dat kan een voordeel zijn, zo blijkt uit het in 2012 verschenen boek Hollands Goud, dat verscheen onder redactie van sporthistoricus Wilfred van Buuren. Als een kampioenenkijker maakte Van Buuren een analyse van leven en achtergrond van alle Nederlandse olympische kampioenen.

Zo opa, zo vader, zo moeder, zo zoon

De rol van ouders is vaak belangrijk om uit te groeien tot een internationale topsporter. Van Buuren schreef hierover: “Belangrijker dan de vraag of een kampioen ouders moet hebben gehad die zelf topsporter zijn geweest, lijkt de steun die ouders en de directe omgeving biedt aan de topsporter.”

Zo zijn er enkele Nederlandse sporticonen die opgroeiden in een familie vol topsport. De vader van Sjoukje Dijkstra bijvoorbeeld deed als schaatser mee aan de Winterspelen van 1936. De moeder van Pieter van den Hoogenband was topzwemster, zijn vader een beroemd sportarts. En Sven Kramer heeft een grootvader, moeder én vader met schaatsgenen.

Johan Boef schreef hierover in de recent verschenen biografie over Sven Kramer. Grootvader Hendrik startte sinds 1942 in acht Elfstedentochten en reed er zeven uit. Nog geen negen jaar oud won hij in 1929 een tweede prijs bij het schoonrijden in Joure – wellicht de oudste schaatstrofee van de familie Kramer. Moeder Elli Kramer (ook haar meisjesnaam!) zat tot 1981 in de schaatsselectie van het Gewest Friesland. Vader Yep was toprijder in de jaren tachtig en is nu adviseur van zijn zoon bij het schaatsen.

Yep Kramer tijdens het NK Natuurijs-marathon van 1995

Yep Kramer (vijfde van links) tijdens het NK Natuurijs-marathon van 1995. Foto ANP / Ruud Hoff

Yep zelf heeft zijn gehele loopbaan in de schaduw gestaan van zijn meer getalenteerde collega’s, zoals Hilbert van der Duim, Frits Schalij en Hein Vergeer. Zijn beste jaren waren 1983 en 1984, toen hij respectievelijk tweede werd op het EK Allround en vierde op het WK Allround. Nadat hij zich in 1985 niet wist te plaatsen voor een internationaal toernooi, reed hij op 21 februari wel de Elfstedentocht – net als het jaar daarop. In de tocht van 1997 werd hij achtste – ruim elf minuten achter winnaar Henk Angenent. Dat zijn dus al elf Elfstedentochten bij vader en grootvader.

Elfstedenkoorts

Zo is de Elfstedenkoorts doorgegeven aan Sven. In 2006 sprak hij, als voorbeschouwing op de naderende Winterspelen in Turijn, met Sport International: “Ik wil nu een goede Spelen rijden, en dan vier jaar aan zet zijn met EK’s en WK’s. Allrounden vind ik hartstikke mooi. En ik ga volgend jaar marathons rijden, samen met Carl Verheijen. Lijkt me leuk, en ik moet toch een beetje trainen voor als de Elfstedentocht komt. Die wil ik ooit nog een keer winnen!” Twee jaar geleden droomde hij opnieuw van die tocht in een gesprek met Schaatsen.nl.

Zijn woorden uit 2006 waren profetisch, want Kramer heerst sindsdien in de internationale toernooien. Zo werd hij zes keer zowel Europees kampioen als wereldkampioen. Op de Winterspelen van 2006 in Turijn wist hij nog geen gouden medaille te winnen, maar dat lukte wel in 2010 in Vancouver. Toch verliep dat toernooi teleurstellend, omdat er op meerdere gouden medailles was ingezet. Vooral de beruchte verkeerde wissel op de 10.000 meter staat voor eeuwig in het collectief geheugen gegrift. Aan die vervelende bijsmaak wil Kramer in Sotsji ongetwijfeld een einde maken met een goudrush.

De beruchte foute wissel:

Waarmee dan die oerambitie overblijft, die in zijn familie van generatie op generatie door wordt gegeven: de Elfstedentocht. Als het Sven Kramer echt lukt om die te winnen, is hij de eerste wereldkampioen in ruim honderd jaar die daarin slaagt. Alleen Coen de Koning is dat gelukt met een wereldtitel in 1905 en de Elfstedentocht van 1912 én 1917. Overigens is er nog nooit een olympisch kampioen geweest die de Tocht der Tochten heeft gewonnen, dus dat zou ook al uniek zijn.

De ambities zullen blijven branden bij Kramer, hoewel hij bijna alles al heeft gewonnen. De familieprijzenkast mag dan al sinds 1929 worden gevuld; er is altijd nog ruimte voor meer.