Kritiek op nieuwe licentievoorwaarden van Elsevier

Foto Reuters

Elsevier, ’s werelds grootste uitgever van wetenschappelijke tijdschriften, heeft vorige week de nieuwe voorwaarden bekend gemaakt waaronder wetenschappers haar digitale archief mogen doorzoeken en gebruiken. Het heeft gemengde reacties opgeleverd. Op zijn blog concludeert de Britse chemicus Peter Murray-Rust dat de voorwaarden veel te restrictief zijn. Hij roept onderzoekers op vooral niet de nu opgestelde licentie van Elsevier te tekenen. Anderen zijn blij dat het eindelijk iets makkelijker wordt om de digitale archieven van Elsevier door te zoeken.

Al jaren ijveren wetenschappers, gesteund door universiteitsbibliotheken, voor makkelijkere toegang tot de digitale archieven van uitgevers, waarin tientallen miljoenen gepubliceerde artikelen zijn opgeslagen. Wetenschappers willen met hulp van computerprogramma’s snel en geautomatiseerd onderzoek doen (text and data mining genaamd), bijvoorbeeld DNA-sequenties verzamelen, of chemische structuren met medicinale eigenschappen. Maar de meeste uitgevers willen alleen toegang verlenen via een officiële aanvraagprocedure en beoordelen aanvragen per geval. Wetenschappers vinden deze procedure te omslachtig. Overleg op EU-niveau om tot een compromis te komen is vorig jaar gestrand.

Elsevier heeft de aanmeldprocedure nu vereenvoudigd. Maar chemicus Murray-Rust beklaagt zich dat wetenschappers nog steeds een licentie moeten ondertekenen om toegang te krijgen tot het archief. Als je eenmaal toegang hebt kun je alleen tekst mijnen, en bijvoorbeeld niet chemische structuren, waarin hij juist is geïnteresseerd. En wil je op basis van je onderzoek iets publiceren, dan mag die niet meer 200 achtereenvolgende karakters van de oorspronkelijke tekst bevatten. „Nutteloos”, schrijft Murray-Rust.