De bliksem als beeldhouwer

In Zuid-Afrika bliksemt het in de bergen vaak en hard. Soms zo hard dat stukken steen uit de rotsen worden geslagen.

Bliksem boven de Drakensbergen.
Bliksem boven de Drakensbergen. foto hh

De bliksem blijkt bergen te kunnen beeldhouwen. Hè? Beeldhouwen? Bliksem? Hoe werkt dat dan, vraag je je misschien af. Nou, als de bliksem inslaat... KLABAM!...dan gaat dat soms met zo’n reusachtige kracht. Hij mept als een soort hele grote beitel op de rots. En splijt er zo een stuk steen vanaf. Als dat keer op keer gebeurt, hakt die bliksem als het ware steeds stukjes berg weg.

Daar zijn twee onderzoekers pasgeleden achter gekomen. Jasper Knight heet de ene, en Stefan Grab de andere. Ze deden onderzoek in de Drakensbergen, in Zuid-Afrika. Dat is niet één berg, maar een keten van bergen. Jasper en Stefan keken op 80 plekken naar verzamelingen van grote en kleine stukken steen. Dit steengruis is ooit onderdeel geweest van de rotsen, maar is er op een gegeven moment vanaf gebrokkeld. De meeste onderzoekers denken dat het komt door regenwater of gesmolten sneeuw. Dat kan via piepkleine gaatjes in de rotsen kruipen. Als het dan gaat vriezen, bevriest het water en zet het uit. Want dat doet water. Het water kan dan zo hard duwen dat er stukjes steen van de rots afbreken.

Op sommige plekken leken de stenen erg veel op elkaar, ontdekten Jasper en Stefan. Die zijn vast allemaal op dezelfde manier ontstaan, dachten ze. Door bevroren water. Maar op andere plekken ontdekten ze verschillen tussen de stenen. In vorm, in hardheid. Ze bestudeerden de hardere, hoekige stenen en kwamen tot de conclusie dat die door blikseminslagen moeten zijn ontstaan. Er waren losgeslagen stukken steen bij die wel 250.000 kilo wogen. Soms waren kleinere stukjes steen 18 meter ver weg geslingerd van de rots.

Stefan en Jasper maakten ook foto’s als het bliksemde. Op één foto zie je de bliksemschicht vanaf de wolken tot aan de grond. Net boven de grond is er een oranje-rode gloed. Een explosie, schrijven Stefan en Jasper. BABOEM!