Soms doen we hier nu de regendans

Californië kampt met de ernstigste droogte ooit. Gaandeweg realiseren bewoners zich dat ze in een woestijnstaat leven.

Auto in het Almaden Reservoir bij San Jose. Negen procent van Californië is uitzonderlijke droog.
Auto in het Almaden Reservoir bij San Jose. Negen procent van Californië is uitzonderlijke droog. Foto Reuters

Het gras rond het stadhuis van Sierra Madre ligt er beklagenswaardig bij: bruin en stoffig. „Zonde”, zegt Jose Ramon, een bouwvakker die zijn lunch eet in de parkachtige tuin rond het gebouw. „Vroeger was dit groen en aantrekkelijk.”

Vroeger had dit stadje in zuidelijk Californië zijn eigen, overdadige grondwatervoorraad, zegt Elisa Cox van de gemeente. Maar door de aanhoudende droogte is er geen druppel meer uit de grond te krijgen. Het water wordt al bijna een jaar geïmporteerd uit naburige waterdistricten. Inwoners moeten zich daarom aan strikte besparingsregels houden. En de gemeente laat de stadhuistuin bewust uitdrogen – om er vervolgens lokale gewassen te planten. „We willen het goede voorbeeld geven”, zegt Cox.

Californië kampt met de ernstigste droogte ooit, waardoor water schaars is geworden, terwijl de kans op bosbranden is toegenomen. De hele staat ziet er dorstig en woestijnachtig uit, zoals doorgaans alleen het binnenland oogt in de broeierige zomermaanden. Negen procent van Californië lijdt onder een gevaarlijke „uitzonderlijke droogte”, aldus de nationale weerdienst – een percentage dat stijgt. De ene centimeter regen die gisteren in de buurt van Los Angeles viel was bij lange na niet genoeg om de nood te lenigen.

Gouverneur Jerry Brown kondigde vorige maand de „droogte-noodtoestand” af. Vorig week kwam hij met praktische suggesties voor de 39 miljoen inwoners van de staat: kort douchen, kraan dicht tijdens het tandenpoetsen, en „niet vaker doortrekken dan noodzakelijk”.

De situatie is ernstig, vooral voor zeventien plattelandsgemeenten. Klanten van het State Water Project – 25 miljoen mensen en 400 duizend hectare boerengrasland – krijgen dit jaar geen water. Zij moeten het elders aankopen en invoeren.

De Californische landbouw produceert meer dan de helft van alle fruit en groente in de VS. Juist om boeren te helpen, is woensdag een omstreden wet aangenomen in het Huis van Afgevaardigden in Washington. Als de senaat de wet goedkeurt, krijgt de staat toestemming milieumaatregelen te omzeilen. Extra water kan zo naar noodlijdende streken vloeien vanuit de nog altijd waterrijke Sacramento-delta. De Democratische gouverneur Brown is hier niet blij mee; hij wil de nood zelf, op het niveau van de staat lenigen.

Met ruim tienduizend inwoners ligt Sierra Madre – ‘moeder bergkam’ – mooi aan de voet van de San Gabriel Mountains. Het lokale grondwater is beroemd vanwege de helderheid en smaak. Als voorstad van Los Angeles was Sierra Madre een van de eerste Californische gemeenten die burgers – jaren geleden – begon op te roepen zuinig met water om te gaan. Dat leidde in het begin tot weerstand; waarom hoefden de buren in Pasadena en Los Angeles dat niet te doen?

In het vorige winterse regenseizoen 2012-2013 viel er slechts 25 centimeter water, eenderde van de normale regenval. Tegelijkertijd gebruikte de bevolking 50 procent méér. Dus zag de city manager zich vorig jaar gedwongen verplichte besparing in te stellen, met een boete voor overtreders. Het werkte. Dit jaar lijkt er nog veel minder regen te komen, en het waterverbruik is met 20 procent gedaald, vergeleken met een jaar geleden.

De boetes zijn weer ingetrokken. „We willen mensen niet dubbel pakken”, zegt Elisa Cox. „Ze zijn zuinig met water, en ze betalen meer voor water.” De blik op haar gezicht blijft zorgelijk, want de waterreservoirs zijn leeg. De vorige keer dat het lekker hard regende, werd er gejuicht in het gemeentehuis. Maar dat is alweer meer dan een maand geleden. „Soms doen we de regendans”, grapt Cox. Ze vervolgt serieus: „Echt, we bidden om regen.”

Het drinkwater komt nu uit bassins van de Colorado River; dat kost meer en is van minder goede kwaliteit. Cox verwacht dat het jaren zal duren voordat Sierre Madre weer uit zijn eigen voorraad kan tappen. Het nachtmerriescenario dat de reservoirs permanent leeg blijven door de gevolgen van klimaatverandering, wil zij niet eens overwegen.

Maar aan de tuinen in het hoger gelegen, welvarende wijken is te zien dat de burgers wel degelijk aan de lange termijn denken. Veel gazonnen krijgen duidelijk geen water, zo geel en bruin als ze zijn.

„Ik heb het druk”, zegt Wesley Stanton, de eigenaar van Sierre Madre Landscape. Veel klanten willen intensief onderhoud van hun sproeiers, merkt hij. En steeds meer mensen willen helemaal af van hun gras en de irrigatiesystemen die daarvoor nodig zijn. Liever planten zij cactussen en andere inheemse planten, die weinig water nodig hebben. „We zijn ons bewust van de problemen”, zegt Stanton. „Dat zie ik aan de tuinen.”