Rutte spreekt vanochtend met Poetin. Drie tips voor onze premier

Premier Mark Rutte en Vladimir Poetin tijdens het bezoek van de president van Rusland aan Nederland in april.
Premier Mark Rutte en Vladimir Poetin tijdens het bezoek van de president van Rusland aan Nederland in april. ANP / Jerry Lampen

Mark Rutte spreekt vanochtend met de Russische president Poetin. De Tweede Kamer heeft er bij de premier op aangedrongen dat hij de Nederlandse opvattingen over de behandeling van minderheden in Rusland aan de orde stelt. Hoe wordt op het hoogste niveau zo’n boodschap overgebracht?

Rond 11.00 uur Nederlandse tijd ontvangt Poetin onze minister-president samen met drie Nederlandse medewerkers in zijn presidentiële residentie Bocharov Ruchei in Sotsji. Ook de Russische delegatie bestaat exclusief tolken uit vier mensen.

De mensenrechten in Rusland vormen dus één van de onderwerpen. Op de agenda staan ook de economische relaties tussen Rusland en Nederland. Vorig jaar april sprak premier Rutte ook al met Poetin bij de opening van het Nederland-Ruslandjaar in Amsterdam.

Voor het gesprek van vanoctend is een half uur tot een uur uitgetrokken. Oud-minister van Buitenlandse Zaken Ben Bot voerde zelf vaak dit soort gesprekken. In gesprek met Mark Kranenburg van NRC Handelsblad NRC Handelsblad formuleerde hij drie vuistregels.

Wees hoffelijk

Val nooit direct met de deur in huis, is het eerste advies van Bot.

“Je moet zorgen voor een redelijke atmosfeer. Dat doe je bijvoorbeeld door de president te complimenteren met de organisatie van de Winterspelen. En verder stel je nog wat beleefde vragen.”

Wees helder

President Poetin weet precies met welke opdracht Rutte door de Tweede Kamer op pad is gestuurd. Daar hebben de medewerkers van de Russische ambassade voor gezorgd die het Nederlandse debat tot in detail hebben gevolgd. Bot:

“Je moet zorgen dat je kraakhelder bent. Dat betekent dat je frank en vrij, maar wel in beleefde bewoordingen, je kritiek overbrengt. Iemand als Poetin verwacht niet anders. Rutte moet de moed hebben zijn kritiek scherp te formuleren. Dat zal hij ook wel doen, want zoals ik hem ken is hij in dit soort situaties niet op zijn mondje gevallen. Hij moet ook wel want als hij dat niet doet zullen de Russen hem eigenlijk als een slappeling of een doetje beschouwen.”

Wees behulpzaam

Alleen kritiek leveren op de wijze waarop Rusland omgaat met mensenrechten is weinig productief, meent Bot. Temeer daar Rutte kan rekenen op een stevig en goed voorbereid antwoord van Poetin. Dat was ook vorig jaar het geval na het gesprek in Amsterdam toen Poetin Rutte aansprak op de pedofielenvereniging Martijn en het vrouwenstandpunt van de SGP.

“Het is zaak dat je de dialoog aangaat. Dat je aanbiedt op bepaalde terreinen behulpzaam te zijn.”