Rechter verstevigt de positie van toekomstige klokkenluiders

Het strafontslag van de ambtenaar die informatie over de Rotterdamse moskee-internaten lekte, is onterecht.

De Rotterdamse ambtenaar die informatie lekte over misstanden bij moskee-internaten, had geen strafontslag mogen krijgen. Hij kan worden aangemerkt als een klokkenluider en geniet daarom bescherming, zo oordeelde de voorzieningenrechter gisteren. De uitspraak is interessant omdat deze expliciet stelt dat een ambtenaar in bepaalde gevallen zijn geheimhoudingsplicht mag schenden.

De advocaat van de klokkenluider, Anja Hoffmans, zegt dat een Nederlandse rechter zich niet eerder zo expliciet uitliet: „Ondanks het feit dat Rotterdam een klokkenluidersregeling heeft, vindt de rechter dat er toch situaties kunnen zijn waarbij zo’n regeling niet afdoende is. Als dat ertoe leidt dat iemand naar de media stapt, verdient hij nog steeds bescherming.” Hier bestaat al Europese jurisprudentie over. Ook media-advocaat Matthijs Kaaks kent geen Nederlands vonnis waarin zo duidelijk wordt gesteld dat het schenden van de geheimhoudingsplicht in sommige gevallen mag. Volgens Kaaks is dit „een leidraad” voor toekomstige klokkenluiders.

Volgens de rechter mocht de ambtenaar vertrouwelijke documenten verstrekken aan deze krant over een illegaal en slecht onderhouden moskee-internaat in deelgemeente Feijenoord. De ambtenaar meldde de misstand eerst intern. Pas nadat hij de situatie bij de gemeentelijke ombudsman had gemeld en dat ook niets oploste, trad hij naar buiten. Gezien het „jarenlange stilzitten” van de deelgemeente Feijenoord en „onvoldoende actie” van het college van burgemeester en wethouders, stond voor de ambtenaar „geen alternatieve weg” open dan het lekken van vertrouwelijke informatie.

Met het openbaren van de informatie was volgens de rechter een publiek belang gediend. Het heeft „positieve effecten” gehad, omdat de internaten daarna werden opgeknapt en gelegaliseerd. Bovendien handelde de ambtenaar „te goeder trouw” en had hij geen „persoonlijk gewin” bij het openbaren van de informatie.

De geheime bandopnames die de ambtenaar van vergaderingen maakte en verstrekte aan deze krant en later aan RTV Rijnmond en Nieuwsuur, diende volgens de rechter „geen gerechtvaardigd doel”. De misstanden waren toen al onthuld. Maar strafontslag is hiervoor een te zware sanctie.

De Rotterdamse ambtenaar kan na deze uitspraak niet weer gewoon aan het werk. De arbeidsverhoudingen zijn te zeer verstoord. Het strafontslag is alleen voorlopig teruggedraaid, nu moet de ambtenaar wachten op een oordeel van de Bezwaarschriftencommissie. Hierna zal het Rotterdamse college over zijn lot beslissen.

Advocaat Kaaks verwacht niet dat de klokkenluider zijn baan terugkrijgt. De gemeente Rotterdam stelt zich tot dusver „vijandig” op tegenover de lekkende ambtenaar, vindt hij.