‘Nieuw logo Amsterdam kost 1 ton’

Dat stond op 26 mei in nrc.next.
Dat stond op 26 mei in nrc.next.

De aanleiding

De gemeente Amsterdam wil graag helder communiceren. Een nieuw logo moet daar bij helpen. Maar juist bij de communicatie over dat nieuwe logo ging het deze week een beetje mis.

Het nieuwe logo lijkt wel erg op het oude logo, merkten diverse media op. De drie kruizen boven elkaar zijn gebleven. Alleen staat daarnaast straks ‘Gemeente Amsterdam’ op twee regels, in plaats van één.

‘Nieuw logo Amsterdam: zoek de verschillen...’ stond er boven een artikel op de website van RTL Nieuws. De NOS schreef: ‘Ton voor bijna hetzelfde logo’. Ook deze krant berichtte erover.

Een kleine pr-ramp kortom. Op Twitter en Telegraaf.nl stroomden de boze reacties binnen: „Dit kunnen alle kinderen van groep 1 na wat oefenen ook en dan mogen ze het gratis mee naar huis nemen en hangt mamma het aan de muur....” Dat werk.

Maar zou het kloppen? Kregen de ontwerpers 100.000 euro voor een nieuw logo, en hoefden ze alleen maar even op enter te drukken?

Waar is het op gebaseerd?

Op woensdagochtend stuurde de gemeente, zoals gebruikelijk, een lijstje besluiten die het college van B en W een dag eerder had genomen aan journalisten. Daarin stond onder meer, in één alinea, dat het college had ingestemd „met de aanpassing van de huisstijl voor de gehele gemeente aan de nieuwe organisatie die uitgaat van een heldere afzender Gemeente Amsterdam”. Ook de kosten werden vermeld: 100.000 euro. Op dezelfde dag verscheen er een berichtje op een extern toegankelijke website voor communicatieadviseurs van de gemeente en ontwerpers waar zij mee werken. Daarop was een presentatie te vinden met het oude en nieuwe logo.

En, klopt het?

Een huisstijl is iets anders dan een logo. Eerst iets over logo’s.

De gemeente Amsterdam heeft nu niet één logo. Alle stadsdelen hebben hun eigen logo’s, ook gemeentelijke diensten kregen die in het verleden. Daardoor zijn er volgens een woordvoerder van de gemeente nu zo’n 250 verschillende soorten enveloppen in omloop.

Dat kan eenvoudiger, dacht de gemeente. Bovendien verdwijnen de stadsdelen en ongeveer twintig gemeentelijke diensten in hun huidige vorm. Twee bureaus – Edenspiekermann en Thonik – kregen daarom de opdracht de huisstijl zo aan te passen dat Amsterdam zich in de toekomst meer laat zien als één gemeente. Straks zijn er nog ‘maar’ 25 verschillende soorten enveloppen, en dat zou moeten betekenen: groter inkopen, minder kosten.

De ontwerpers pasten dus niet alleen een logo aan, ze namen de hele huisstijl van de gemeente onder handen. Ze maakten nieuwe regels voor de opmaak van visitekaartjes, briefhoofden, rapporten. Ze bedachten een iconenstijl – het figuurtje Adam – die bijvoorbeeld kan worden gebruikt in folders. Ze maakten ontwerpen voor borden bij bouwwerkzaamheden. Voor de belettering van auto’s. Richtlijnen voor fotografie, nieuwsbrieven en powerpointpresentaties. En ten slotte zorgden de ontwerpers ervoor dat de betrokken ambtenaren straks weten hoe ze moeten werken met de vernieuwde huisstijl.

Een ton is niet niks. Maar ter relativering: een paar geleden was er ophef over de invoering van een nieuwe huisstijl door de rijksoverheid. Die operatie kostte bijna vijftien miljoen euro.

Conclusie

De gemeente Amsterdam krijgt een nieuw logo. De ontwerpers krijgen van de gemeente 1 ton, zoals een aantal media melden. Maar die ontwerpers deden daarvoor meer dan even op enter drukken. We beoordelen de stelling daarom als grotendeels onwaar.