Logheid zit IOC in de weg bij hervorming

De nieuwe voorzitter Thomas Bach wil het IOC opschudden. De Duitser moedigt kritische geesten aan. Roept u maar!

Thomas Bach enpresident Poetin troffen elkaar gisteren bij een galadiner.
Thomas Bach enpresident Poetin troffen elkaar gisteren bij een galadiner. Foto AFP

De oude boom moet hoognodig worden gesnoeid. Na 118 jaar is het Internationaal Olympisch Comité (IOC) aan een opknapbeurt toe, vindt voorzitter Thomas Bach. Maar opvallend: met name jonge IOC-leden herkennen niet alle dode takken.

De voorgenomen modernisering van het IOC wordt nog een hele klus voor Bach, die deze week in Sotsji alvast begon met het opschudden van de algemene vergadering. Deze keer eens geen jaarlijkse kerkdienst voor gelovigen, maar een Sessie waar de leden uitgedaagd werden hun ideeën over de toekomst van het IOC te formuleren. Roept u maar, moedigde Bach aan. Later dit jaar, tijdens een buitengewone vergadering in december, worden de meningen in officiële voorstellen gerangschikt. Eerst ruimte voor de vrije geest.

Dat heeft Bach geweten. Geen taboe werd gemeden. Geen sport lijkt meer heilig. Er werd vrijelijk gesproken over de uitwisseling van sporten op het olympische programma. Flexibilisering heet dat met een mooi woord. Hockey eruit, cricket erin? Voor IOC-leden is dat bespreekbaar.

De omstreden herinvoering van het bezoekrecht van IOC-leden aan kandidaat-steden werd bepleit door nota bene oude tegenstanders. Zelfs door de Canadees Dick Pound, vijftien jaar terug voorzitter van de onderzoekscommissie naar corruptie en indirect opdrachtgever tot het wegsturen van tien omgekochte IOC-leden. Een van zijn argumenten: video’s maken meisjes vaak mooier dan ze in werkelijkheid zijn.

Pounds oproep leidde tot een felle reactie van prins Albert van Monaco, die vindt dat daar (onnodig) veel geld mee is gemoeid. Maar hij wil vooral voorkomen dat IOC-leden opnieuw te uitbundig worden gefêteerd. „Een gevaarlijke weg”, noemde Albert dat.

Het betalen van sporters werd geopperd door het jonge, ambitieuze Britse lid Adam Pengilly en vervolgens weggehoond door de rest. De moraal bij zijn opposanten: mond houden, daarvoor is de tijd nog lang niet rijp.

Het oprekken van de leeftijdsgrens voor IOC-leden van 70 naar 75 jaar – eveneens een anticorruptiemaatregel van vijftien jaar geleden – is een idee van FIFA-voorzitter Sepp Blatter. Niet verwonderlijk, want de oude voetbalbaas heeft daar in eigen huis veel succes mee.

De suggestie een land in plaats van een stad te kandideren voor Olympische Spelen leidde tot gebrom onder jonge IOC-leden met een recent olympisch verleden. Zij vrezen verspreiding van sporten. Hun tegenargument: de intimiteit van het olympisch atletendorp mag nooit verloren gaan.

En dan was er nog een speciale gast: Ban Ki-moon, secretaris-generaal van de Verenigde Naties, die speciaal door Bach was uitgenodigd. Hij inspireerde niet de hervormingsdiscussie, zoals was gehoopt, maar viel in zijn rede op met een fikse speldeprik naar de Russische president Poetin en zijn antihomomaatregelen. Ban Ki-moon: „We moeten onze stem verheffen tegen de aanvallen op lesbiennes, homoseksuelen, biseksuelen en transgenders. Voor haat behoort in de 21ste eeuw geen plaats meer te zijn.”

Een opvallende statement, tegen de achtergrond dat Bach twee dagen ervoor, in zijn openingstoespraak van de Sessie, hard had uitgehaald naar de wereldleiders die uit Poetin-protest wegblijven bij de openingsceremonie. Hij verwijt hun de Olympische Spelen als een politiek platform te gebruiken. En daar is de Duitser, die een half jaar terug tot opvolger van Jacques Rogge werd gekozen, niet van gediend.

Bach hanteert een andere stijl dan de doorgaans voorzichtige Rogge. Zijn open aanpak leidde tot een levendige discussie tijdens de eerste Sessie onder zijn leiding. Vooral de nieuwe IOC-leden roerden zich. Opmerkelijk, vanwege de ongeschreven regel dat debutanten eerst luisteren en daarna pas hun zegje mogen doen. Tot plezier van Bach trekt de nieuwe generatie zich daar niets van aan.

Zal de nieuwe wind tot de door Bach gewenste hervormingen leiden? Het wordt een interessant, maar onzeker proces. Het IOC is nu eenmaal een heterogeen gezelschap met een conservatieve inslag. En zo log als een mammoettanker, wat de voorzitter vooral de komende negen maanden zal merken, als de hervormingsvoorstellen uitgewerkt moeten worden. Over veel onderwerpen is bepaald geen consensus.

Vrijwel ieder IOC-lid vindt dat het programma van de Spelen niet in beton is gegoten. Mooi, maar reken maar op veel oppositie zodra de eigen sport dreigt te verdwijnen. Als oud-schermer zal Bach zijn sport verdedigen. Flexibilisering is een mooi woord, maar de praktijk zal weerbarstig zijn. Elke sport die in de gevarenzone komt ontwikkelt tegenkrachten. Zie worstelen, dat een jaar geleden van het uitvoerend comité van het IOC moest verdwijnen, een voorstel dat zeven maanden later, onder druk van de grootmachten Rusland en de Verenigde Staten, ongedaan werd gemaakt.