Duitse Hof: ECB-strategie bij crisisbestrijding mogelijk illegaal

Het Duitse Constitutionele Hof in Karlsruhe verklaarde vanochtend dat het „zwaarwegende redenen” heeft om aan te nemen dat het onbeperkt opkopen van staatsobligaties door de Europese Centrale Bank (ECB) illegaal is.

De onduidelijkheid over het belangrijkste instrument van de ECB om nieuw oplaaien van de eurocrisis te voorkomen, houdt hiermee nog aan.

In een ongebruikelijke stap vragen de Duitse rechters nu om de zienswijze van het Europees Hof van Justitie in Luxemburg.

De zaak gaat over een wezenlijk onderdeel van de strategie van de ECB om de eurocrisis te bedwingen. Nadat ECB-president Mario Draghi in september 2012 had aangekondigd dat de bank onbeperkt obligaties kon gaan opkopen van zwakke eurolanden (Outright Monetary Transactions, OMT), daalden de rentes op obligaties van deze landen snel. Maar de woordkeuze van het Duitse Hof maakt de toekomst van het OMT onzeker.

Beleggers waren vanochtend vooral opgelucht dat het Hof het programma niet regelrecht ongrondwettig heeft verklaard. De euro daalde vanmorgen even, maar herstelde zich later.

In reactie op het nieuws uit Karlsruhe beklemtoonde de ECB vanochtend dat het programma, dat onbeperkt obligaties opkopen mogelijk maakt, „binnen haar mandaat valt”. De zaak in Karlsruhe was aanhangig gemaakt door burgers die vinden dat het OMT neerkomt op monetaire financiering door de ECB van overheden. Dit is in de statuten van de ECB verboden.

Voor het eerst in de geschiedenis consulteert het Duitse Hof, dat in het verleden vaak grenzen heeft gesteld aan Europese integratie, het EU-Hof. Mogelijk zijn de Europese rechters de ECB gunstig gezind, wat kan betekenen dat het Duitse Hof alsnog positief oordeelt over het OMT.

Het OMT-programma is nog nooit gebruikt. Het bestaan ervan stelde de markten al voldoende gerust en heeft de eurocrisis getemperd.