Twitter lijkt vroeg over zijn hoogtepunt heen

Teleurstelling over beperkte aanwas van Twitteraars

Kun je de verwachtingen van analisten overtreffen en toch beleggers teleurstellen? Sociaal netwerk en berichtendienst Twitter slaagde daarin gisteren tijdens de presentatie van de eerste kwartaalcijfers na de beursgang, afgelopen najaar. De reden: de groei van het aantal Twitteraars staat bijna stil en gebruikers lijken minder actief dan voorheen.

Een sociaal netwerk moet het hebben van het netwerkeffect: meer leden, meer activiteit, dus aantrekkelijker voor nieuwe leden. En dus weer meer nieuwe activiteit. Gemeten in gebruikers die maandelijks actief zijn, groeide Twitter in het afgelopen kwartaal met 3,8 procent ten opzichte van de cijfers die tijdens de beursgang bekend werden gemaakt: van 232 naar 241 miljoen leden.

Een teleurstelling (de koers daalde in de handel nabeurs met 15 procent), maar verrassend is het niet. Sinds 2012 komt het groeitempo van Twitter amper boven de 10 procent uit. Ter vergelijking, zelfs Facebook groeide in het afgelopen kwartaal nog met 3,4 procent naar 1,23 miljard gebruikers.

Dat bevestigt het beeld dat Twitter weliswaar tot een vast onderdeel van het medialandschap wist uit te groeien, maar nog altijd niet de weg heeft gevonden naar de massamarkt. Twitter koestert zijn cultuur van hashtags (het #-teken), @adressen en een limiet van 140 tekens. Dat is complexer dan op een vind-ik-leuk-knop drukken; de formule van Facebook.

Maar aansluiting bij de massa is wel nodig om het aantal advertenties op Twitter te verhogen. Zeker omdat het aantal keren dat gebruikers hun Twitter-tijdslijn bekeken (een graadmeter voor activiteit en interesse) in het afgelopen kwartaal ook daalde.

Facebook is in veel westerse landen aan het krimpen, maar compenseert dat met gebruikers die actiever worden. Daardoor kan de advertentievoorraad groeien. Facebook verraste beleggers vorige week met positieve resultaten, te danken aan een groei van het mobiele gebruik. Dat leidde ook tot meer advertenties in de mobiele Facebook-applicaties.

Mobiel gebruik werd altijd geacht Twitters sterke punt te zijn ten opzichte van andere sociale media, maar het verschil met Facebook slinkt.

Twitter-topman Dick Costolo zei in een toelichting op de cijfers te verwachten dat hij de afgevlakte ledengroei kan ombuigen. Een van de manieren is het toevoegen van extra ‘media’ aan de tijdlijn – meer foto’s en video’s – en verbetering van de manier waarop gebruikers onderling besloten berichten sturen.

Costolo benadrukte liever het goede nieuws: de omzet door verkoop van advertenties verdubbelde ten opzichte van hetzelfde kwartaal een jaar eerder tot 243 miljoen dollar (180 miljoen euro). Op jaarbasis was dat 665 miljoen dollar, maar het bedrijf lijdt nog verlies. 511 miljoen dollar in het afgelopen kwartaal zelfs.

Twitter stuurde tijdens de presentatie zelf elk citaat van Dick Costolo meteen de lucht in, om nog eens te onderstrepen hoe ‘live’ en ‘realtime’ de berichtendienst is. Daarmee onderscheidt Twitter zich nog altijd van concurrenten als Facebook of LinkedIn.

Facebook telt vijf keer zoveel leden als Twitter, en verdient tien keer zoveel aan advertenties (2,3 miljard in het laatste kwartaal). Google is koploper in de online advertentiemarkt, dankzij de alomtegenwoordig zoekmachine (kwartaalomzet: 14 miljard).

Google past overigens zijn zoekmachine in Europa wel aan na klachten van concurrenten. Het technologiebedrijf wil een boete van de Europese Commissie vermijden en toont drie concurrenten op het moment dat Googles eigen diensten bij de zoekresultaten opduiken.