Klokkenluider misstanden moskee-internaten onterecht ontslagen

Kinderen in de Iskender Pasa moskee in Rotterdam-Noord, een legaal moskee-internaat.
Kinderen in de Iskender Pasa moskee in Rotterdam-Noord, een legaal moskee-internaat. Foto NRC / Robin Utrecht

De gemeente Rotterdam had de ambtenaar die misstanden over moskee-internaten bekendmaakte, geen strafontslag mogen geven. Dit staat in de uitspraak van de Rotterdamse rechtbank vandaag.

De klokkenluider vocht zijn strafontslag op 28 januari aan in een kort geding. De rechter stelt nu dat het ontslag niet terecht is. Hierbij houdt de voorzieningenrechter rekening “met het feit dat strafontslag in dit geval anderen kan ontmoedigen om misstanden te onthullen.”

‘Klokkenluider had geen andere mogelijkheid’

De bouwinspecteur verklaarde in het kort geding voor het eerst documenten en geheime bandopnames van vergaderingen over moskee-internaten aan NRC Handelsblad te hebben verstrekt. Hij werd ontslagen omdat hij zijn ambtsgeheim zou hebben geschonden.

De rechter oordeelt dat de klokkenluider bescherming geniet en dat er geen sprake is van plichtsverzuim waar het gaat om het verstrekken van documenten aan NRC. De klokkenluider had geen andere mogelijkheid dan “de geconstateerde onregelmatigheden te bestrijden” door vertrouwelijke informatie te lekken.

Hij had echter geen geheime bandopnames mogen maken van ambtelijke overleggen en die niet aan de pers mogen verstrekken. Dit noemt de rechter “plichtsverzuim”, maar het rechtvaardigt volgens haar geen strafontslag. De ambtenaar kan nog niet aan het werk. Hij moet eerst afwachten wat de Bezwaarschriftencommissie vindt van het strafontslag.

Minister Asscher

NRC Handelsblad publiceerde sinds eind 2012 artikelen over kinderen die in moskeeën wonen. De internaten bleken slecht onderhouden en soms brandonveilig en illegaal. Ook hield de overheid geen toezicht op de kinderen in deze internaten. Minister Asscher stuurde gisteren een wetsvoorstel naar de Tweede Kamer waarin strenger toezicht op deze en andere private internaten is geregeld.

De klokkenluider had de problemen eerst intern aangekaart. Hij werd onder druk gezet om niet te handhaven, zei hij. In een vergadering kreeg hij bijvoorbeeld te horen dat handhaving het PvdA-bestuur van de Rotterdamse deelgemeente Feijenoord stemmen zou kosten.

Machtsbederf

Achteraf concludeerde onderzoeksbureau BING over deze en andere kwesties, dat in de deelgemeente Feijenoord sprake was van ‘cliëntelisme en machtsbederf’. Het leidde tot het opstappen van het bestuur van de deelgemeente.

De advocaat van de ambtenaar, Anja Hoffmans, reageert verheugd op het vonnis.

“In de uitspraak zit een erkenning van het klokkenluiderschap van mijn cliënt. De rechter vindt het gerechtvaardigd dat mijn cliënt vertrouwelijke informatie verstrekte, mede omdat het openbaren van de informatie positieve effecten heeft gehad.”

Ook voor andere klokkenluiders is dit een belangrijke uitspraak, zegt Hoffmans.

“Ik ken geen andere uitspraken waarin een rechter zo helder zegt: het lekken naar de media kan uiteindelijk gerechtvaardigd zijn en mag niet leiden tot strafontslag.”

De gemeente Rotterdam laat weten dat het pas een beslissing neemt over het lot van de ambtenaar als de Bezwaarschriftencommissie een uitspraak heeft gedaan.

    • Andreas Kouwenhoven en Esther Rosenberg