Dat VN ook over abortus zeurt, gaat Vaticaan te ver

Een keihard rapport van de VN over kinderen en het Vaticaan gaat verder dan de misbruik-kwestie.

De Commissie voor de Rechten van het Kind van de Verenigde Naties heeft gisteren een vernietigend rapport gepubliceerd over kindermisbruik binnen de Rooms-Katholieke Kerk. Het Vaticaan heeft woedend gereageerd. Aartsbisschop Silvano Tomasi, de permanente VN-vertegenwoordiger van het Vaticaan die vorige maand door de commissie werd gehoord, noemt het rapport „oneerlijk, verdraaid en ideologisch gekleurd”.

1 Wat zijn de belangrijkste conclusies van het rapport?

De commissie beschuldigt de kerk ervan tientallen jaren systematisch te hebben weggekeken als het gaat om seksueel misbruik van kinderen door priesters. Geestelijken die zich daaraan schuldig maakten werden overgeplaatst „in een poging hun misdaden te verhullen” en konden daar het misbruik vaak voortzetten . Het Vaticaan moet, vindt de commissie, geestelijken die kinderen hebben misbruikt of daarvan verdacht worden uit hun ambt zetten en aangeven bij justitie. Het Vaticaan zou zijn archieven moeten openen voor nader onderzoek.

2 Waarom reageert de Kerk zo boos op iets dat al bekend was?

De verontwaardiging van de Kerk gaat niet over het misbruik zelf. Paus Franciscus erkent dat seksueel misbruik een groot probleem was en heeft een commissie in het leven geroepen om hem te adviseren over het misbruik. Bronnen binnen het Vaticaan zeggen dat men aanvankelijk terughoudend op het rapport wilde reageren.

De woede ontstond toen bleek dat de commissie veel verder gaande conclusies heeft getrokken. Zo wordt geadviseerd om het kerkelijke standpunt over abortus te herzien. Ook schrijft de commissie dat het standpunt van het Vaticaan over homoseksualiteit „bijdraagt aan stigmatisering van en geweld tegen” kinderen met een niet-heteroseksuele geaardheid. Verder is de commissie bezorgd over het feit dat de kerk jongeren de toegang weigert tot anticonceptie.

3 Wat heeft de katholieke kerk gezegd in haar reactie?

Het Vaticaan wil het rapport eerst grondig bestuderen, maar heeft de indruk dat de VN-commissie de stappen negeert die zijn gezet om kinderen beter te beschermen. De kerk betreurt sommige „observaties”, die ze beschouwt als „een poging zich te bemoeien met de leer van de Kerk over de waardigheid van de mens en met de religieuze vrijheid”.

Aartsbisschop Tomasi zei het gisteren iets minder diplomatiek: „Proberen om de Heilige Stoel zo ver te krijgen om de geloofsleer te veranderen is niet onderhandelbaar”. Volgens hem hebben organisaties voor homorechten invloed gehad op de commissie.

4 Wat zijn de gevolgen van het rapport?

De confrontatie herinnert aan het conflict tijdens de beruchte bevolkingsconferentie in 1994 in Kairo, toen het Vaticaan zich met succes verzette tegen de wens van de VN om abortus in de slotconclusies op te nemen als een vorm van geboortecontrole. Dat heeft de relatie tussen de kerk en de VN jarenlang verziekt.

De aanbevelingen, hoewel niet afdwingbaar, maken het lastig voor paus Franciscus om de affaire snel achter zich te laten.