Wat hier in zit? Geen idee

23 jaar was Philip Seymour Hoffman clean geweest. Maar mei vorig jaar schreef hij zich toch in bij een afkickcentrum, nadat hij eerder had toegegeven weer verslaafd te zijn. Zondag werd de acteur gevonden in de badkamer van zijn appartement in New York. De naald stak nog in zijn arm. Onderzoekers troffen verscheidene envelopjes met heroïne aan, sommige met de beeldmerken Schoppenaas en Hartenaas.

De politie onderzoekt of er een verband is met een partij heroïne met dezelfde beeldmerken, versneden met het nog sterkere opiaat fentanyl, die afgelopen maanden tientallen levens heeft geëist in vooral het noordoosten van de Verenigde Staten. In de staat Pennsylvania vielen 23 doden, van wie negen in de stad Pittsburgh. In Rhode Island stierven 22 mensen, bij negen staat vast dat het om met fentanyl versneden drugs ging. Onderzocht wordt nu of acteur Hoffman stierf doordat hij zich injecteerde met een drug die honderd keer zo sterk was als hij dacht.

Maar Hoffmans dood vestigt ook de aandacht op het algemene heroïneprobleem in de Verenigde Staten. Sinds de federale autoriteiten in 2007 het lukraak voorschrijven van zware pijnstillers zoals Oxycontine door artsen begonnen te bestrijden, stappen Amerikanen over op heroïne. Sinds dat jaar steeg het aantal mensen dat zei het afgelopen jaar heroïne gebruikt te hebben van 380.000 in 2007 tot 669.000 in 2012, bleek uit de jaarlijkse National Survey of Drugs Use and Health. In de VS daal de de prijs van heroïne tussen 1990 en 2010 met 80 procent, gecorrigeerd voor inflatie, volgens een rapport van de Drugs Enforcement Administration. Dit komt vooral doordat de productie in Mexico tussen 2007 en 2011 verzesvoudigde.

Door pijnstillers en heroïne samen stierven in 2009 in de VS voor het eerst meer mensen dan door verkeersongelukken of schietincidenten, volgens het Centre for Disease Control. Wel blijft heroïne in vergelijking met pijnstillers of hasj een weinig gebruikte drug.

Heroïne goedkoop in New York

Maar in het noordoosten, dichtbij de grote steden waar verpakkings- en distributiecentra makkelijk zijn te verbergen, slaan de autoriteiten alarm over de snelle opkomst van heroïne. Dealers kopen het goedkoop in New York, en verhandelen het voor een veelvoud in New England, waar veel te weinig controle en opvang is. „Je kunt hier makkelijker aan heroïne komen dan UPS een pakje laten afleveren”, zei een plaatselijke verslavingsspecialist tegen de Christian Science Monitor.

De gouverneur van Vermont, een staat waar in 2013 het aantal heroïnedoden verdubbelde, wijdde zijn nieuwjaarstoespraak aan het onderwerp: „In iedere hoek van onze staat bedreigen heroïne- en opiatenverslaving ons”, zei hij. „We moeten onze ogen niet langer afwenden van de heroïneverslaafden in onze voortuin, terwijl we behandelingsklinieken in onze achtertuin bestrijden.”

Volgens de statistieken beginnen jongeren steeds eerder, net voor hun vijftiende verjaardag. Jongeren stappen over van pillen waarin een nauwkeurige dosis zit, naar zakjes poeder van onbekende samenstelling. „Je weet niet wat er in een zakje heroïne zit”, zei Karen Simone, directeur van het Northern New England Poison Center dat een golf aan heroïnedoden in Maine, New Hampshire en Vermont in september onderzocht.

Het probleem beperkt zich niet tot het noordoosten. Elf staten meldden vorig jaar een stijging in heroïnegebruik aan het National Institute on Drug Abuse. In Zuid-Florida steeg het aantal heroïnedoden zowel in 2011 als in 2012 met 60 procent. In Texas daalde de gemiddelde leeftijd van heroïnedoden in vijf jaar tijd van 40 naar 36, in de staat Washington zoeken jongeren tussen de 18 en 29 nu vaker behandeling voor heroïne dan voor alcoholverslaving.

Drugshervormers pleiten voor het uitdelen van Naxolon aan politieagenten, die vaak als eersten bij een drugsslachtoffer arriveren. Met deze stof kunnen de effecten van een overdosis gekeerd worden; in de helft van de gevallen overleeft de verslaafde zelfs. In een voorstad van Boston pakte een proef met het middel goed uit, de politie redde er sinds 2010 211 levens mee, berichtte USA Today. In verschillende staten wordt het middel al aan hulpverleners meegegeven.