Autorijden met een biertje en een jointje op. Of een paar meer

Automobilisten die met drank en drugs op aan het verkeer deelnemen, worden harder aangepakt. Dat staat in een aangescherpt wetsvoorstel dat de ministers Opstelten (Veiligheid en Justitie, VVD) en Schultz van Haegen (Infrastructuur, VVD) naar de Tweede Kamer hebben gestuurd.

Wat gaat er veranderen voor automobilisten?

Een combinatie van alcohol en drugs of een combinatie van meerdere drugs is straks verboden. Overtreders krijgen een boete of raken hun rijbewijs kwijt. De wet geldt ook voor bromfietsers en motorrijders.

Het gaat om een aangescherpt wetsvoorstel. In 2010 besloot het toenmalige kabinet al de aanpak van rijden onder invloed van drugs te verbeteren. Voor vijf soorten drugs werden grenswaarden (de grens waarboven de rijvaardigheid wordt aangetast) geïntroduceerd, net als voor alcohol.

Dat idee blijft overeind: wie één soort drugs neemt – zonder alcohol erbij – is niet strafbaar, mits je onder de maximale toegestane hoeveelheid blijft.

Waarom wordt dat wetsvoorstel nu aangescherpt?

Onderzoeken hebben uitgewezen dat juist door de combinatie van drugs- en alcoholgebruik het risico op ernstig of dodelijk letsel sterk toeneemt. Belangrijk is het grootschalige Europese onderzoeksproject DRUID uit 2011. Daarin werd gekeken naar rijden onder invloed van alcohol, drugs en medicijnen. Voornaamste doel was een wetenschappelijke basis leveren voor het terugdringen van de verkeersonveiligheid in Europa.

Uit dat onderzoek bleek onder meer dat in Nederland ruim 2 procent van de gereden autokilometers wordt afgelegd onder invloed van drugs, vooral cannabis en cocaïne. Wel is alcoholgebruik nog steeds een groter verkeersveiligheidsprobleem dan het gebruik van drugs of geneesmiddelen.

Hoe gevaarlijk zijn de Nederlandse wegen?

In 2012, het laatste jaar waarover cijfers bekend zijn, kwamen 661 mensen om het leven in het verkeer. Dat zijn er bijna dertien per week. Daarnaast vielen er 19.000 ernstig gewonden.

Minister Schultz wil het aantal dodelijke slachtoffers verlagen tot maximaal vijfhonderd in 2020. Ze denkt dat dit haalbaar is. Haar tweede streven, minder dan 10.600 ernstig gewonden in 2020, is lastiger.

Eind vorig jaar schreef Schultz in een brief aan de Tweede Kamer dat ze overweegt die ambitie los te laten, tegen de wens van de Kamer in. Om dat doel te halen, schreef ze, moet elke fietser een fietshelm dragen, moeten fietspaden overal veilig zijn, mag niemand meer met alcohol op aan het verkeer deelnemen en mogen er geen snelheidsovertredingen meer zijn.

Hoe kan de politie het gebruik van drugs controleren?

De politie kan verkeersdeelnemers verplichten aan een speekseltest mee te doen. Wie te veel heeft gebruikt, moet mee naar het bureau voor een bloedtest. Pas dan kan de overtreding daadwerkelijk worden vastgesteld.

Aan de speekseltest zitten nadelen. Zo komen sommige soorten drugs, zoals THC en cocaïne, niet altijd naar voren. GHB wordt zelfs helemaal nooit herkend bij een speekseltest. De waarneming door de agent ter plekke blijft dan ook belangrijk.

Wat gebeurt er verder om het verkeer veiliger te maken?

Schultz voerde op 1 december 2011 het alcoholslot landelijk in. Automobilisten die worden betrapt met 1,3 promille of meer alcohol in hun bloed, krijgen het apparaat in hun auto.

Het alcoholslot is een apparaatje waarin mensen voor vertrek moeten blazen. Als ze te veel hebben gedronken, start de motor niet. Ook tijdens de rit moet er geregeld op worden geblazen.

Minister Schultz gaat onderzoeken of het loont om alcoholsloten te laten plaatsen in bussen en vrachtwagens, zo maakte ze vorige week bekend.