Op jacht, dat is beter voor een vampier

Tilda Swinton en Tom Hiddleston zijn onderkoelde, stijlvolle vampiers, die vijf eeuwen oud zijn.
Tilda Swinton en Tom Hiddleston zijn onderkoelde, stijlvolle vampiers, die vijf eeuwen oud zijn.

Goed beschouwd is het vreemd dat Jim Jarmusch niet eerder een vampierfilm maakte. Bijna al zijn helden hebben de bleke levensmoeheid van het vampierpaar Adam en Eve.

Stokoude zielen: vijf eeuwen levenservaring dempten emotie, initiatief en lust. De tijd heeft ze te zachtmoedig en geraffineerd gemaakt om nog te kunnen genieten van de nacht en het bloed. Dat betrekken ze bij de locale bloedbank, als bejaarde junkies aan de methadon.

Hun liefde is zo doorleefd en vanzelfsprekend dat ze in het begin van de film gescheiden leven: Adam tussen de roest en het verval van leeglopend Detroit, Eve in de drukke piratenhaven Tangiers, waar ze de Engelse toneelschrijver Christopher Marlowe gezelschap houdt. Tot de verveelde Adam, die zich nu toelegt op progrock, zijn hulpje Ian om een houten kogel vraagt. Dan keert Eve terug naar haar suïcidale vriend, gevolgd door haar zus Ava, een sprankelende rol van Mia Wasikowska. Jong, wild en gulzig verstoort zij de gekoesterde rust. Jarmusch introduceert wel vaker een hystericus om de slome status quo te ontregelen.

Tom Hiddleston, als god der listen Loki in superheldenfilms onverwachts uitgegroeid tot jeugdidool, vorm als Adam een vanzelfsprekend koppel met de onnatuurlijk magere Swinton. Zij zijn echte Jarmusch-outsiders. Te hip, introvert en hautain voor gewoon volk, dat ze zombies noemen. Geneigd tot nostalgie, triviale conversatie en doelloos ronddolen. Maar waar Jarmusch’ helden eerder nog zochten naar iets, hoe vaag ook, of op zijn minst een poëtische dood, daar is dit duo elk streven voorbij. Dat is niet louter de weeklacht van een grijze punker wiens pensioen in zich komt; Jarmusch trekt ook een parallel met de westerse beschaving. Adam en Eva zijn zo’n vijf eeuwen oud, toen de moderne tijd begon. Nu leven ze in een vroegoud Amerika waarvan het industriële hart teert op herinneringen. Tangiers daarentegen bruist van leven, gebrek, obstakels. Daar moet een vampier nog op jacht. Dat is misschien wel beter voor hem.