Art Rotterdam verlegt hart naar ‘Van Nelle’

De belangrijkste moderne-kunstbeurs van Nederland, Art Rotterdam, opent vanavond op een nieuwe plek: na 14 jaar verhuist de hoofdbeurs uit het centrum van Rotterdam, naar de rand, de Van Nellefabriek.

foto walter herfst

Waarom verhuist Art Rotterdam van de goed bereikbare Cruise Terminal naar de perifeer gelegen Van Nellefabriek? Je zou kunnen denken dat beursdirecteur Fons Hof het vorig jaar te druk vond worden op de Wilhelminapier. In 14 jaar tijd is Art Rotterdam daar uitgegroeid tot de belangrijkste moderne-kunstbeurs van Nederland, sinds de KunstRai/Art Amsterdam in het slop is geraakt.

Tot vorig jaar waren de Art Rotterdam hoofdbeurs en de bijbehorende videobeurs Projections op de Wilhelminapier in Rotterdam. En in de omgeving huisden ook nog drie afgeleide beurzen: de Raw Art Fair van de jonge Rotterdamse galeriehouder Bob Smit, het door evenementenbureau JMR georganiseerde Art at the Warehouse en iets verder weg Re:Rotterdam van galeriehouder Jaap Sleper. Ook het Mondriaan Fonds vond er een plek, in Lantaren/Venster, voor de presentatie Prospects and Concepts, met werk van alle jonge kunstenaars die het fonds subsidieerde.

Maar nee, de toegenomen concurrentie van andere evenementen is niet de reden dat Art Rotterdam nu uitwijkt naar Delfshaven. Doorslaggevend voor de verhuizing was dat videobeurs Projections dit jaar niet kon plaatsvinden in LP2, het gebouw tegenover de Cruise Terminal. Die ruimte wordt dit jaar verhuurd aan een andere partij, Museum Rotterdam.

„De verdeling van Art Rotterdam over twee gebouwen was al erg onhandig”, zegt Hof. „Onze bezoekers moesten naar buiten en de straat oversteken om beide beurzen te bezoeken. Veel mensen haken dan af.” Ook de Cruise Terminal zelf beviel niet goed meer. Meer dan 75 galeries kon Hof er niet kwijt, waardoor hij elk jaar velen moest teleurstellen. Entree, garderobe en horeca waren eveneens te krap. „En parkeren werd daar ook steeds meer een probleem.”

Zo ging Hof op zoek naar een alternatieve locatie, die hij vond in de monumentale Van Nellefabriek. Daar heeft hij 6.500 vierkante meter tot zijn beschikking, bijna twee keer zoveel als in de Cruise Terminal. Hij kan nu niet alleen onderdak bieden aan meer galeries (105), maar heeft zelfs plek over voor andere evenementen.

Op een kaartje dat alle bezoekers krijgen is te zien hoe je van de hoofdbeurs vanzelf terechtkomt bij de videobeurs en daarna bij Prospects and Concepts van het Mondriaan Fonds. Volgens Hof zijn er geen galeries bij Art Rotterdam afgehaakt wegens de verhuizing. „Er zijn er wel die dit jaar niet meedoen, maar dat komt dan door de crisis of omdat ze kiezen voor een andere internationale beurs.”

In bijgebouwen van de Van Nellefabriek vinden kleinere beurzen plaats, zoals We Like Art, waar beginnende verzamelaars kunst voor maximaal 1.500 euro kunnen kopen. Bijzonder is Fitax1000 , waar kunstwerken worden geruild in plaats van verhandeld. Verzamelaars en kunstenaars kunnen er elkaar hun kunstwerken van rond 1.000 euro aanbieden. En dan is er nog Momart, een presentatie van jonge kunstenaars die niet aan een galerie zijn verbonden. De Van Nellefabriek wordt verder opgevrolijkt met installaties op het buitenterrein.

Niet iedereen is mee verhuisd naar Delfshaven. Bob Smit, de oprichter van de Raw Art Fair, zag zijn kans schoon en is met beurs in de vacante Cruise Terminal getrokken. Na een jaar afwezigheid terug op de Wilhelminapier is Object Rotterdam, de designbeurs die in 2009 werd georganiseerd als onderdeel van Art Rotterdam, maar vorig jaar zelfstandig doorging. Object vond toen tijdelijk onderdak in Het Nieuwe Instituut bij het Museumpark, maar miste daar toch de aanloop van het vaste beurspubliek. Dit jaar zetelt de designbeurs in het spectaculaire nieuwe gebouw van Rem Koolhaas, De Rotterdam.

Niet alle evenementen die vorig jaar meededen aan de ‘Art Rotterdam Week’ gaan dit jaar door. Re: Rotterdam is een stille dood gestorven omdat Jaap Sleper, de iniatiefnemer, met zijn galerie is gestopt. En Art at the Warehouse, de beurs die zich vorig jaar net als de Raw Art Fair presenteerde als een kruising tussen beurs en kunstfestival, is op het laatste moment afgeblazen. Er hadden zich slechts 17 galeries aangemeld, te weinig om een beurs te organiseren. Bob Smit zegt het verlies van zijn concurrent te betreuren. „We hebben elkaar allemaal nodig. En het is niet leuk om huilende galeriehouders aan de telefoon te krijgen die zeggen dat ze op het verkeerde paard hebben gewed.”

Uit nood hebben zeven galeriehouders, die nu nergens meer terecht konden, toch nog een eigen beurs georganiseerd, in de Schietbaanstraat, achter de Nieuwe Binnenweg. Ze noemen het The Great Last Minute Art Fair.

Ook de Feniksloods op Katendrecht waarin Art at the Warehouse zou plaatsvinden wordt toch nog voor een deel gevuld. Op de bovenverdieping zou TEC ART plaatsvinden, een expositie met innovatieve kunstwerken, games, robotica en technische snufjes. Dat evenement gaat wel door, maar dan op de begane grond.