Samenwonen? Doe het niet!

Een bulldozer aan het werk bij een kolenmijn in Kentucky. 40 procent van de uitstoot van CO2 in de VS komt door kolen. Het is de meest vervuilende energiebron.
Een bulldozer aan het werk bij een kolenmijn in Kentucky. 40 procent van de uitstoot van CO2 in de VS komt door kolen. Het is de meest vervuilende energiebron. Foto AFP

Mijn vriendin Christine (53) is op kamers gegaan. Na vijftien jaar samenwonen had ze er genoeg van. Ondanks miljarden ruzies over de taakverdeling in huis kwam het huishouden nog steeds op haar neer. De relatie was bovendien in een sleur terechtgekomen. Zij en haar vriend waren elkaar gaan zien als meubelstukken die kunnen bewegen – hoewel dat in het geval van haar vriend betrekkelijk was, want hij zat meestal onbeweeglijk achter de computer.

Maar sinds Christine apart woont, beleeft de relatie een ongekende opleving. Haar vriend ruimt nu – weliswaar noodgedwongen – zelf zijn rotzooi op en heeft plotseling aandacht voor haar. Laatst zei hij zelfs dat hij haar miste.

Ik hoorde het verhaal en dacht: waarom doen mensen zichzelf dat toch aan, dat samenwonen? Waarom denken mensen dat ze 24 uur per dag aantrekkelijk en boeiend gezelschap voor elkaar kunnen zijn? Waarom geloven ze dat zij wél de uitputtingslag over het tandpastadopje en de loopgravenoorlog over wie-doet-wat in huis tot een wapenstilstand kunnen brengen?

Als ik om me heen kijk, zie ik zoveel stellen van wie ik denk: die zouden behoorlijk opknappen als ze eens apart zouden gaan wonen. Mensen die misschien best een leuk huwelijk zouden kunnen hebben, als ze niet dag in, dag uit tot elkaars gezelschap veroordeeld waren.

Waarom betalen ze zo’n hoge tol? Is het de angst om alleen te zijn? Waarom is samenwonen wereldwijd de norm, terwijl ‘latten’ zo heilzaam kan zijn?

Ikzelf woon al veertien jaar met veel succes niet samen met mijn vriend. Hij is drummer en zijn herrie maakt hij in zijn eigen huis. Ik schrijf en heb thuis alle rust om dat te doen. Als wij uit eten gaan, of een avondje naar de film, dan voelt dat als een afspraakje. Want wij worden niet elke dag geconfronteerd met elkaars ochtendhumeur, vuile sokken en onhebbelijkheden. Wij genieten wel van de lusten der liefde, maar niet van de overbodige dagelijkse lasten. Wat een energie scheelt dat, zeg.

Toch vragen mensen ons altijd weer waarom we niet samenwonen. Alsof ergens iets fout zit, alsof we een onvermijdelijke stap niet durven te zetten. Ik stel dan de wedervraag: waarom wél?

Het kost veel samenwonende stellen moeite daarop een zinnig antwoord op te geven. Ze stamelen iets over kinderen of over kosten delen. Vaak ook lachen die mensen een beetje besmuikt en zeggen: „Ja, waarom eigenlijk?”

Volgens het CBS heeft een kwart van de 1,8 miljoen alleenwonende Nederlanders (tussen de 18 en de 65 jaar) een relatie. Dat betekent dat er in Nederland zo’n 450.000 mensen met een lat-relatie zijn. Als je bedenkt hoeveel vrijheid het niet samenwonen een mens biedt en hoe fris je relatie erbij blijft, dan is dat een bedroevend laag aantal.

Voor mannen is er natuurlijk één goed argument om wél te gaan samenwonen: verzorging. Op dat gebied is het voor hen een uitstekende deal, want vrouwen besteden twee keer zoveel tijd aan het huishouden als mannen. Het is in Nederland niet meer gebruikelijk van iemand met een donkere huid te verwachten dat hij gratis je was doet en je troep opruimt, maar het is nog steeds de normaalste zaak van de wereld om dat van iemand met borsten te verwachten.

Deze realiteit deed een wat oudere vriendin van mij, wier nieuwe vriend tevergeefs bleef aandringen op samenwonen, verzuchten: „Een vrouw heeft niets aan samenwonen. Die vuilnisbak kan ik zelf ook wel buiten zetten.’’

Ja, maar de kinderen, roepen de samenwoners dan. Wat hebben kinderen aan ouders die op elkaar uitgekeken zijn? Mijn vriend en ik hebben bewezen dat je niet hoeft samen te wonen voor een goede ouder-kindrelatie. Hij is de stiefvader van mijn dochter, maar zij beschouwt hem als haar enige echte vader. Ze hebben een onverwoestbaar pact gesloten, gaan zelfs samen op vakantie.

Hoezo goedkoper?

Ja, maar samenwonen is goedkoper, is dan het verweer. Dat valt nog te bezien. Veel vrouwen leveren bij het samenwonen hun kansen op een goed betalende carrière in, door part- time te gaan werken, zeker als er kinderen komen. En als het op een scheiding uitloopt – waarin samenwonen nu eenmaal vaak resulteert – gaan ze er financieel helemaal op achteruit. Een relatietherapeut die scheiden moet voorkomen, is trouwens ook niet goedkoop.

In 1929 betoogde Virginia Woolf al dat een vrouw een kamer voor zichzelf moet hebben. Anno 2014 zeg ik: neem een huis voor jezelf.