Wiettop is beperkt en wordt genegeerd

De wiettop die Eindhoven, Heerlen en Utrecht hebben georganiseerd, lijkt bij voorbaat kansloos. Naar verwachting tekenen zo’n dertig burgemeesters vandaag in Utrecht een manifest dat minister Opstelten (Justitie, VVD) oproept experimenten met regulering en controle van wietteelt en -verkoop mogelijk te maken. Ze weten al dat de minister hun noodkreet zal negeren. Maar misschien wil de Tweede Kamer wel luisteren.

Ook al zijn er ruim honderd gemeenten met coffeeshops die mogelijk belang bij regulering hebben, de meeste burgemeesters zijn weggebleven. Die van Den Haag, Jozias van Aartsen (VVD), legde het de raad uit: „Ik zou op de top een verhaal horen dat ik al ken, en waar bovendien nul komma nul verandering in komt. Je schiet er bij de minister helemaal niets mee op. Bovendien ben ik het inhoudelijk niet eens met het manifest.”

Ook Den Bosch gaat niet naar de top. Regulering lost het probleem van de georganiseerde wietbendes niet op, meent de gemeente. Volgens Opstelten is 80 procent van de teelt immers bestemd voor export. Bovendien, zegt Den Bosch, heeft de stad niet veel last van drugsoverlast.

Amsterdam, met een kwart van de zeshonderd Nederlandse coffeeshops, stuurt evenmin iemand naar de top. De gemeente behaalde vorig jaar een belangrijke overwinning toen minister Opstelten toestond dat ook niet-Amsterdammers wiet kunnen kopen in de lokale coffeeshops. Sindsdien is de Amsterdamse kritiek op het Haagse drugsbeleid getemperd. Burgemeester Van der Laan (PvdA) tekent het Utrechtse manifest overigens wel, zij het dat hij nog wat, niet nader genoemde, „nuanceringen” verlangt.

De gemeenten die tekenen, willen een signaal afgeven, zeggen ze. Dat zijn, naast de initiatiefnemers, onder meer Breda, Haarlem, Groningen, Tilburg, Weert en Maastricht. Hun zorg betreft vooral het gat tussen de legale verkoop van softdrugs in de coffeeshops en de illegale bevoorrading ervan. Grip op de ‘achterdeur’ betekent volgens gemeenten ook meer grip op de criminele groepen die zich bezighouden met wietproductie. Bovendien, zegt het manifest, is regulering van wiet goed voor de volksgezondheid. Legale cannabis kan gecontroleerd worden op kwaliteit en sterkte.

De gemeenten staan diverse proeven voor. Zo wil Utrecht speciale wietclubs hennepteelt toestaan. Leeuwarden zou coffeeshops zelf laten telen.

Opstelten vindt reguleren nutteloos. De georganiseerde wietcriminaliteit pak je alleen aan met extra inzet van opsporingsdiensten en agenten. Bovendien, zegt hij, verhinderen internationale verdragen Nederland om een soepeler drugsbeleid te voeren.

De sprekers op de wiettop zijn dat niet met de minister eens. Op het programma staan speeches van politici en hoogleraren die zich al eerder kritisch uitlieten over zijn regressieve beleid.

De Haagse burgemeester Van Aartsen, deze week: „We weten al precies hoe het gaat lopen vrijdag […]. Dit manifest is niet dé oplossing.”