‘Vliegtuigen, je bent er nooit klaar mee’

Het wordt druk bij de Polderbaan op Schiphol, door de Nuclear Summit in Den Haag. Foto ANP

Gijs Dubbeldam, 53 jaar oud en servicemonteur in de centrale verwarming, kijkt vliegtuigen als hobby. Hij staat langs de startbaan en fotografeert wat er langs vliegt („soms heb je mazzel”), altijd op zoek naar een toestel dat hij nog niet verzameld heeft.

„Elke week? Was het maar waar. Dat lukt me niet. Eens per maand ga ik een zaterdag of een zondag naar Schiphol. Ik zorg dat ik om negen uur aan de baan sta en dan ben ik om vijf uur weer thuis in Dordrecht. Ik begin de dag met het opladen van de batterijen van mijn camera, een Canon met een 80-400mm telelens. Daar pak ik bij de Polderbaan heel Schiphol mee. Eten en drinken heb ik mee, en snoep om uit te delen aan de andere jongens.

„Het is de gezelligheid en het hele gebeuren eromheen – er is ook een patatzaak waar wij staan. Af en toe komen de jongens van de Buiten Bewaking Schiphol langs, zeg maar de politie. Daar maken we dan een praatje mee. Zo komen we de dag door.

„Ik ben ruim 25 jaar spotter. Vrienden van mijn vader deden het en die zeiden: ‘Ga es mee.’ Zij zijn allang opgehouden, bij mij is het blijven hangen. Ik heb een paar duizend foto’s in albums en op de computer. Vroeger deed je het natuurlijk met filmrolletjes van 36 stuks. Dan moest je echt kiezen: maak ik deze wel of niet? Tegenwoordig knip je een eind weg.

„Het is dat machtige gevoel, hè. Die enorme massa gewicht die de lucht ingaat en nog blijft hangen ook. De stuwkracht. De kleurenschema’s. Vroeger was ik ook actief in de militaire vliegtuigen, maar dat is tamelijk saai geworden: er vliegen alleen nog maar F-16’s en transporttoestellen.

„Meestal staan we op de officiële spottersplaats bij de Polderbaan. Daar hebben we nog een actie voor opgezet. Eerst stonden we bij de Kaagbaan, een van de mooiste spottersplekken ter wereld. Die werd in 2007 opgeheven. In overleg met Schiphol, wij noemen ons sindsdien Spotters Platform Schiphol, is er toen een nieuwe plek ingericht. En dan heb je nog de McDonald’s in Aalsmeer, met parkeerplaatsen erbij.

„Er is zo’n beetje een harde kern van spotters, maar er komen vaak genoeg nieuwe bij. In totaal denk ik dat er in Nederland een paar duizend zijn, dan tel ik die bij Zestienhoven en Eindhoven mee. Vooral mannen, maar de laatste tijd zie je toch steeds meer vrouwen. Met een man of tien, vijftien maken we best vaak reizen om te spotten. We zijn naar Frankfurt geweest, naar Düsseldorf, Brussel, Londen en in april gaan we naar Parijs. Soms op de bonnefooi en dan kijken of je mazzel hebt. Soms horen we via via op het internet dat er een bijzonder toestel op Frankfurt wordt verwacht.

„Je bent er nooit klaar mee. Voor jubilea spuiten maatschappijen hun toestellen in bijzondere kleuren, die wil je toch even meepakken. Het is de sport om net die ene kist te fotograferen. En er zijn testvluchten, zoals van de Boeing 787 Dreamliner – mijn favoriet, een beroemd toestel en berucht ook, helaas. Ik hoop er nog eens in te vliegen. Kijken hoe ik dat in het vat giet. Arke Fly gaat Dreamliners inzetten. Op 4 mei wordt de eerste verwacht.

„Het mooiste waar ik tot nog toe in gevlogen heb, is de Airbus A380, daar kan ik kort in zijn. Naar Dubai. Het is een tweedekker hè. Die luxe aan boord! Ik vloog natuurlijk economy, dus dan mag je niet boven komen, maar ik heb wel de plaatjes gezien.

„Ik ben vier jaar achter elkaar naar Dubai met vakantie gegaan. Vooraf heb ik opgezocht of ik problemen kon verwachten als ik daar zou spotten. In zulke landen moet je geen foto’s willen maken van militaire objecten. Ik heb nergens borden gezien dat je niet mocht fotograferen. Het is puur een burgerluchthaven. Allemaal andere toestellen dan hier. Veel Russen. Lowbudgetmaatschappijen met kisten in de meest vreemde beschilderingen.

„Nu wachten we op de NSS-top in Den Haag op 24 en 25 maart. Ik heb drie dagen vrij genomen. De Polderbaan wordt een soort parkeerplaats voor al die staatsvliegtuigen, en die gaat al vanaf 10 maart dicht. De hele omgeving wordt afgesloten, ook de spottersplaats bij de Polderbaan. Dat wordt nog wat, want ze zijn bang dat er misschien wel tienduizend spotters komen, ook uit andere landen. Het wordt lastig om het goed te zien, maar ik heb al een plekje in mijn hoofd.”