‘Nederland niet op de hoogte van Russische surveillance sporters’

Communicatiegegevens van buitenlandse sporters, journalisten en personen van organiserende partijen worden tijdens de aankomende Winterspelen in het Russische Sotsji opgeslagen, zo staat in een Russisch decreet uit november. Nederland was hiervan niet op de hoogte, blijkt uit een rondgang van De Correspondent.

De Russische president Vladimir Poetin. Foto AP/ Alexei Nikolsky

Communicatiegegevens van buitenlandse sporters, journalisten en personen van organiserende partijen worden tijdens de aankomende Winterspelen in het Russische Sotsji opgeslagen in een database. Premier Dimitri Medvedev ondertekende al in november vorig jaar een decreet hiertoe. Dat decreet was allerminst geheim, maar Nederland was hiervan helemaal niet op de hoogte, blijkt uit een rondgang van De Correspondent.

De tekst van het decreet impliceert dat ook de gegevens van koning Willem-Alexander, premier Rutte en minister Schippers van Sport kunnen worden bewaard. Zij zijn immers door het IOC geaccrediteerd.

De Europese Commissie is op de hoogte van het decreet en verwacht van de Europese lidstaten dat zij de betrokkenen waarschuwen over de dataverzameling. Dat is, zo blijkt, in Nederland niet gebeurd. De Correspondent informeerde bij onder andere bij het Ministerie van Buitenlandse Zaken en NOC*NSF. Inmiddels is sinds gisteren aan het reisadvies voor Rusland een zinnetje toegevoegd:

“Weest u zich ervan bewust dat de Russische wet het toestaat om alle dataverkeer (telefoon, email, internet etc.) over Russische communicatienetwerken te monitoren, bewaren en analyseren.”

Technologie aanwezig om ook inhoud vast te leggen

Het decreet dat Medvedev op 8 november vorig jaar ondertekende, stelt de Russische inlichtingendienst en andere opsporingsdiensten in staat om de metadata - wie belt of mailt wie, hoe lang en hoe vaak - drie jaar lang te bewaren. De technologie in Sotsji, zo schrijft De Correspondent, is inmiddels zover dat ook de inhoud van communicatie kan worden gemonitord. De Russische geheime dienst FSB kan direct communicatie aftappen, omdat internet- en telefoonproviders verplicht zijn apparatuur aan hun netwerken te koppelen. Ook het draadloze internet moet aan bepaalde technische voorwaarden voldoen, zodat de FSB daar toegang tot heeft.