Kind in cel? Die discussie ligt nu te gevoelig

Een kind hoort niet in de cel. Daarover was bijna iedereen het in de Tweede Kamer gisteren eens. Maar gezinnen met kinderen die op Schiphol asiel aanvragen, komen toch nog steeds in detentie terecht. En aan die praktijk houdt staatssecretaris Fred Teeven (Veiligheid en Justitie, VVD) voorlopig ook vast.

In een debat over asiel en immigratie zegde de staatssecretaris toe aan de linkse oppositiepartijen en coalitiepartij PvdA dat hij alternatieven voor grensdetentie op een rij zou zetten. Detentie kan voor kinderen traumatiserend werken, zeker als ze uit een oorlogsgebied (denk Syrië) komen. Argument vóór opsluiting is dat Teeven wil voorkomen dat kinderen in de illegaliteit verdwijnen, of slachtoffer worden van mensenhandel.

Asielwoordvoerder Marit Maij van de PvdA zei „tevreden” te zijn met Teevens belofte nog eens naar alternatieven te kijken. Alleen in oktober vorig jaar zei hij óók al eens dat hij alternatieven zou bekijken, om vervolgens te concluderen dat die niet naar zijn zin waren. Zo toont de PvdA zich aardig geduldig met de staatssecretaris, zeker voor een partij die vorig jaar zo aandrong op een humaner asielbeleid.

Asiel en immigratie blijft een precair onderwerp tussen coalitiepartners VVD en PvdA. Liever niets op de spits te drijven, zo in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen, leek gisteren het credo van staatssecretaris Teeven.

Neem het wetsvoorstel over de strafbaarstelling van illegaliteit; dat komt niet vóór de verkiezingen naar de Tweede Kamer. Teeven had beloofd om er na de Kerst mee te komen, maar dat gebeurt voorlopig niet. Bij dat uitstel kreeg Teeven hulp vanuit Brussel; er zou een Europees vergelijkend onderzoek komen naar de handhaafbaarheid van zo’n maatregel, maar dat heeft vertraging opgelopen. Teeven: „Hebben wij ook eens een meevaller.” Hij laat met zulke woorden het coalitiebelang vóór een VVD-wens uit het regeerakkoord gaan – de strafbaarstelling ligt immers zeer gevoelig bij de Partij van de Arbeid.

Misschien zou het daarom niet moeten verbazen dat de VVD-fractie wel gewoon campagne voerde. Asielwoordvoerder Malik Azmani kwam met het voorstel om vreemdelingen vaker in detentie te zetten, omdat volgens onderzoek herhaalde inbewaringstelling de kans op uitzetting van vreemdelingen vergroot. Of Teeven daarin „de grenzen wil opzoeken”.

Azmani’s voorstel liep nergens op uit – de staatssecretaris zei na het debat dat „herhaalde detentie geen doel op zich” is. Maar het plannetje leidde wel precies tot de verontwaardigde reacties waarop Azmani waarschijnlijk had gehoopt.

SP’er Sharon Gesthuizen noemde de VVD een „populistische partij met een vreselijk mensbeeld”. Vanuit rechts kreeg Azmani de PVV over zich heen, omdat hij „met zulke praatjes voor de bühne aan kiezersbedrog doet”. De VVD stemt volgens PVV’er Sietse Fritsma ondertussen namelijk gewoon in met het humanere asielbeleid dat de PvdA voorstaat.

De alternatieven voor grensdetentie, waarschuwde Teeven de Tweede Kamer nog, brengen ook een ander, waarschijnlijk hóger, kostenplaatje met zich mee. Eind mei komt hij met zijn lijstje – ook al over de lokale verkiezingen heen getild.