Een strengere keuring, voor beter onderwijs

Meer opleidingen op de strafbank, maar ook meer op het erepodium. De Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO), die toezicht houdt op de kwaliteit van het hoger onderwijs, maakt vandaag haar jaarcijfers bekend.

Opleidingen in het hbo en op de universiteit worden eens per zes jaar door de NVAO gekeurd. Sinds 2011 kunnen ze niet meer alleen een voldoende of onvoldoende krijgen, maar ook de stempels ‘goed’ en ‘excellent’. Daarnaast kan de NVAO een opleiding die nog geen voldoende waard is een herstelperiode van maximaal twee jaar opleggen om het onderwijs te verbeteren. Het aantal opleidingen dat zich moet herstellen, steeg van 29 in 2012 naar 45 het afgelopen jaar. Het aantal dat het goed deed, steeg ook: van 16 naar 69. Voorzitter Anne Flierman van de NVAO is te spreken over deze tendens. „Zo worden kwaliteitsverschillen binnen het hoger onderwijs duidelijker.”

Is de NVAO strenger geworden?

„Dat niet alleen. Tot drie jaar geleden konden we opleidingen die het niet goed deden enkel een onvoldoende geven. Dat leidde tot stopzetting van de financiering: einde oefening dus. Omdat de consequenties zo verstrekkend waren, kregen opleidingen die niet helemaal op het gewenste niveau zaten vaak toch een voldoende, met de opdracht zich op bepaalde punten te verbeteren. De volgende accreditatie was dan pas weer over zes jaar. Nu leggen we een herstelperiode op, en komen het jaar erop kijken wat er met onze kritiek is gebeurd.”

Is de accreditatie belangrijker geworden nu opleidingen worden gerangschikt?

„Dat denk ik wel. Studiekeuzewebsites baseren hun oordeel mede op onze rapporten. Dus het stempel ‘goed’ levert wellicht extra studenten op. Ik merk het toegenomen belang ook aan het feit dat hier vaker een collegevoorzitter aan de lijn hangt omdat hij uitleg wil over een opleiding die een hersteltraject moet volgen.

„Bij de meeste opleidingen die niet meteen een voldoende krijgen en zich moeten herstellen, laat het eindniveau van de afgestudeerden te wensen over. Maar je ziet al vaak aan de scripties dat het de goede kant opgaat. Die van twee jaar geleden – vlak nadat in 2010 de kwestie met de onterecht verstrekte diploma’s op Inholland speelde – zijn dan beduidend minder goed dan die van vorig jaar. Opleidingen zijn zelf al aan het werk gegaan.

„Het is de bedoeling dat we met deze aanpak het algehele niveau van het hoger onderwijs verbeteren. Hopelijk is het zo dat als binnen een bepaalde sector een aantal opleidingen als ‘goed’ bestempeld is, andere opleidingen geprikkeld worden om het net zo goed te doen.”

Nog meer competitie: zijn hogescholen en universiteiten hier blij mee?

„Uiteindelijk wel, denk ik. We doen dit niet om opleidingen door een hoepel te laten springen. We doen dit om de kwaliteit van hogescholen en universiteiten te verbeteren.”

In hoeverre zegt het oordeel van de NVAO iets over de dagelijkse gang van zaken bij een opleiding? Als er misstanden aan het licht komen, zoals bij Inholland, klinkt het verwijt dat uw organisatie in een papieren werkelijkheid leeft.

„We zijn scherper geworden. Reken er maar op dat de panels die de opleidingen bezoeken, weten wat er speelt. Zij spreken ook met de criticasters en houden open spreekuur voor studenten, zodat ze niet enkel met vooraf geselecteerde mensen in aanraking komen. Alle signalen die binnenkomen, nemen ze uitermate serieus.”