Culturele oorlogen à la française

Leden van Hommen, een organisatie die zich tegen het homohuwelijk keert, op een protestbijeenkomst afgelopen zondag in Parijs. Foto AFP

‘De keus is simpel: of we accepteren de ‘gendertheorie’ of we verdedigen de toekomst van onze kinderen”, meldden dreigende sms’jes de afgelopen dagen aan duizenden Franse ouders. „Ze willen onze kinderen onderwijzen dat ze niet geboren zijn als meisje of als jongen, maar dat ze kiezen om dat te worden!!!”, verduidelijkte het verontrustende bericht zonder afzender. En dan: „Om nog maar te zwijgen van de seksuele opvoeding die voor 2014 op de kleuterschool is voorzien, met demonstratie en kennismaking met masturbatie vanaf de crèche.”

Het gerucht doet in conservatief-katholieke kringen al langer de ronde en heeft nu ook moslimouders in probleemwijken bereikt: de linkse Franse regering zou onderwijzers willen verplichten om peuters uit te leggen dat ze hun homoseksuele gevoelens niet moeten opkroppen, ze zouden op lagere scholen pornofilms moeten vertonen en jongens hun autootjes en meisjes hun poppen willen afpakken.

Dit onconventionele curriculum maakt volgens de bezorgde ouders deel uit van een het nieuwe onderwijsprogramma over gelijke rechten voor jongens en meisjes, ‘l’ABCD de l’égalité’, dat nu in enkele regio’s getest wordt en vanaf september landelijk verplicht zal zijn. De regering zegt hiermee „stereotype” seksebeelden van jongsaf te willen bestrijden, om kinderen vooral bij de latere beroepenkeuze meer vrijheid te geven.

De complottheorieën en een oproep van de aan extreemrechtse denkers gelieerde activist en filmmaker Farida Belghoul, leidden er volgens het Franse ministerie van Onderwijs toe dat op „enkele honderden” scholen in het hele land ouders, vooral met een moslimachtergrond, deze week twee dagen hun kinderen uit protest thuislieten.

Maar de zorgvuldig georkestreerde acties tegen wat tegenstanders ‘indoctrinatie’ met een vermeende ‘genderideologie’ noemden, toonden bovenal dat de vorig jaar rond het massaprotest tegen het homohuwelijk opgelaaide culturele oorlogen à la française nog lang niet zijn beslecht. In het derde jaar van François Hollandes presidentschap staat opnieuw een aantal immateriële hervormingen op het programma waartegen, net als vorig jaar, een bonte coalitie van conservatieve bewegingen in actie wil komen. Aanstaande zondag gaan ze in Parijs opnieuw de straat op.

„En dan nu de euthanasie!”, riep voorvrouw Frigide Barjot van de bonte beweging die vorig jaar tamelijk onverwacht honderdduizenden mensen wist te mobiliseren tegen het homohuwelijk aan het eind van de laatste grote demonstratie. De plannen van de regering-Hollande om euthanasie in Frankrijk bij ondraaglijk lijden makkelijker te maken, leken haar een geschikt nieuw campagnethema voor de ‘Manif pour tous’, bulderde ze door een megafoon voor de Invalides. Daar is nu de vermeende ‘gendertheorie’ bijgekomen.

„Alle hervormingen, te beginnen met het homohuwelijk, bewijzen dat de huidige regering een groot probleem heeft met de familie en het menselijk leven”, zegt Manif-voorman Jean-Pier Delaume-Myard in een cafeetje in Parijs. President Hollande heeft volgens hem last van „familiefobie”. In Frankrijk zijn sinds mei vorig jaar inmiddels meer dan zevenduizend huwelijken tussen mensen van hetzelfde geslacht gesloten.

Op lokaal niveau, zegt Delaume, heeft zijn organisatie de laatste maanden gedebatteerd over de ‘gendertheorie’ die, in zijn woorden, „bestaande verschillen tussen jongens en meisjes slechts als sociaal construct” ziet.

Minister van Onderwijs Vincent Peillon voelde zich na alle ophef deze week genoodzaakt de omstreden ‘gendertheorie’ te „verwerpen” en ouders erop te wijzen dat kinderen verplicht zijn naar school te gaan. Zijn ministerie wil slechts „de waarden van de republiek en de gelijkheid tussen mannen en vrouwen bevorderen”, zei hij.

Minister van Vrouwenzaken Najat Vallaud-Belkacem, die deze week een in conservatieve kringen evengoed omstreden wet voor gelijktrekking van rechten op bijvoorbeeld ouderschapsverlof door het parlement loodste, verklaarde op haar beurt dat er niet zoiets als een ‘gendertheorie’ bestaat. Dat lijken wetenschappers met haar eens.

Maar de activisten zijn niet overtuigd. De Manif-coalitie is inmiddels uitgebreid met het speciale comité ‘Vigi-gender’. Overwegend katholieke organisaties togen vanuit heel Frankrijk met bussen zondag opnieuw naar Parijs om bezwaar te maken.