Bruisende zoektocht naar geluk in de liefde

Op papier klinkt het navelstaarderig, maar Happily Ever After van Tatjana Bozic is met zoveel eerlijkheid en zelfspot gemaakt, dat haar film veel meer is dan dat. Bozic filmde zowel haar moeizame relatie met haar Nederlandse vriend Rogier, als de bezoeken die ze bracht aan haar ex-minnaars (‘Shooting My Ex-lovers’ heet dat op filmposter) met de vraag: waarom gaat het toch altijd mis met mij in de liefde? Dat leverde een bruisende, lichtelijk chaotische, komische en ook wrange documentaire op, die tijdens het Rotterdams Filmfestival meedingt naar een Tiger Award.

„Waarom zouden we geïnteresseerd zijn in jouw liefdesleven? Die vraag heb ik vooraf van veel mensen gekregen. Er zijn ook niet veel echt goede egodocumenten, omdat er vaak zo weinig humor in zit. Ik wist vanaf het begin dat ik de film zo grappig mogelijk wilde maken, opdat mensen zich erin zouden kunnen herkennen”, vertelt de Kroatische regisseur, die in Amsterdam woont.

„Ik kwam er al snel achter dat ik het niet bij grappen kon laten. Ik moest mezelf blootgeven, ook op momenten die voor mezelf pijnlijk zijn. Ik had niet verwacht dat ik zo diep zou moeten gaan. Maar de film was belangrijker dan mijn eigen ego.”

Bozic ging in Moskou weer aan de boemel met Pavel, de grote liefde van haar studententijd aan de filmacademie daar, bezocht Aleksy die nogal losse handen had en die van zijn huidige vrouw alleen in haar gezelschap mag afspreken. En dan is er nog de stijve Brit Jacob, met wie de relatie uiteindelijk strandde op de afkeuring van zijn moeder. Intussen loopt haar huidige relatie met Rogier, met wie ze een zoon krijgt, ook allesbehalve soepel.

Anderhalf jaar montage had Bozic nodig om haar weg te vinden in 300 uur filmmateriaal. „Net zoals bij mijn vroegere vriendjes wist ik heel lang niet precies wat ik wilde. Ik heb ook met Rogier aan het materiaal gewerkt, maar dan alleen aan de stukken die over mijn exen gingen – niet aan het materiaal dat over onze eigen relatie gaat. De juiste vorm vonden we pas toen ik met de producent van de film, Boudewijn Koole, ging monteren. Uiteindelijk is het een film geworden die als een achtbaan heen en weer schiet tussen hoogtepunten en dieptepunten.”

Hoe komt het dat een sterke, onafhankelijke vrouw voortdurend desastreuze keuzes maakt in de liefde? Dat was de vraag waarmee ze aan de film begon. „Sommige van mijn exen wilde niet over alles praten wat in het verleden is gebeurd, en dat heb ik gerespecteerd. Ik heb ze steeds benaderd met het idee dat ik een film over mijn eigen leven ging maken, en niet zozeer over mijn exen. Dat maakte het gemakkelijker. Ik denk dat ik lang tegenstrijdige signalen heb gegeven: aan de ene kant wilde ik het bekende huisje-boompje-beestje. Tegelijkertijd wilde ik dat mijn leven zich als een grote romantische tragedie zou voltrekken, vol passie en vuur. Heel verwarrend. Als ik iets van de film heb geleerd, dan is het dat ik me erbij moet neerleggen dat het leven en de liefde niet altijd zo gaan als het ideaalbeeld dat in je hoofd zit.”

De traditionele rolverdeling tussen man en vrouw is uitgewerkt, maar het ideaal van absolute gelijkheid tussen man en vrouw van de jaren zeventig blijkt ook niet zo’n ideale oplossing. Bozic: „Ik ben opgegroeid met de patriarchale stereotypen van een traditionele opvoeding in Oost-Europa. Dat zit nog steeds ergens in mijn hoofd. Ik heb ook een hele feministische fase in mijn leven gehad. Nu zit ik er ergens tussenin. Vrouwen kunnen financieel geëmancipeerd zijn, maar emotioneel niet. Ze willen het klassieke spel tussen man en vrouw blijven spelen, omdat ze van dat spel houden. We moeten zoeken naar nieuwe manieren waarop mannen en vrouwen zich tot elkaar kunnen verhouden.”