‘NSA luisterde landen af tijdens klimaattop Kopenhagen in 2009’

Het logo van de NSA op het tapijt in Fort Meade, Maryland. Foto Corbis / Brooks Kraft

De NSA heeft een groot aantal landen afgeluisterd in de aanloop naar de mislukte klimaattop in Kopenhagen in 2009. De Amerikanen waren daardoor van tevoren op de hoogte van de inzet van landen als China en India, en van een compromisvoorstel van gastland Denemarken om de conferentie te redden.

Een document van voormalig NSA-medewerker Edward Snowden, waarover vandaag wordt bericht door de Deense krant Information en de Amerikaanse site Huffington Post, laat zien dat de NSA zeer actief was in de aanloop naar de conferentie. “Analisten hier bij de NSA”, zo stelt het stuk, “zullen beleidsmakers blijven voorzien van unieke, tijdige en waardevolle inzichten in de voorbereidingen van de sleutellanden.”

Uit het stuk blijkt dat de NSA zeer goed geïnformeerd was. Zo wisten de Amerikanen maanden van tevoren dat China en India de positie van de opkomende industrielanden hadden afgestemd. Ook was de NSA op de hoogte van een “reddingsplan” van de Denen.

Tijdens de twee weken durende conferentie ging het afluisteren waarschijnlijk gewoon door. De NSA schrijft:

“Leiders en onderhandelaars zullen zich ongetwijfeld intensief gaan bezighouden met lastminutewijzigingen van hun politieke strategie. Tegelijkertijd zullen ze bilaterale discussies voeren met hun counterparts – details die zeer interessant zijn voor onze beleidsmakers. Hoewel de uitkomst van de Kopenhagen Klimaat-top ongewis is, zal signal intelligence (het afluisteren van telecommunicatie, red.) ongetwijfeld belangrijk blijven om onze onderhandelaars zo geïnformeerd mogelijk te houden.”

Klimaattop grote mislukking

De Kopenhagen Klimaat-top, die in december 2009 werd gehouden, liep uit op een grote mislukking, doordat grote landen als de VS zich niet wilden vastleggen op het terugbrengen van hun CO2-emissies. Na intensieve onderhandelingen onder leiding van president Obama kwamen de landen niet verder dan een gezamenlijke ‘verklaring’. Een verdrag kwam er echter niet.

Volgens de Deense krant Information speelde de NSA-spionage mogelijk een rol bij het mislukken van de top. Zo waren de VS lang van tevoren op de hoogte van een Deens “reddingsplan” waarin de VS veel meer CO2 mocht uitstoten dan eerder was vastgelegd in het zogeheten Kyoto-protocol. Denemarken hoopte zo de Amerikanen ertoe te bewegen toch een verdrag te ondertekenen.

Informatie NSA had invloed op onderhandelingsproces

Volgens bronnen van Information had de informatie invloed op het onderhandelingsproces. Omdat de Amerikaanse onderhandelaars ruim van tevoren wisten dat de Denen hun tegemoet wilden komen, waren ze niet bereid concessies te doen. “Ze leunden alleen maar achterover”, zegt een anonieme diplomatieke bron tegen de Deense krant. “Ze maakten geen enkele constructieve opmerking.”

Ook John Nordbo, het hoofd van het Deense klimaatprogramma, denkt dat de Amerikanen hun informatiepositie hebben uitgebuit. De Amerikanen leken erg “zelfverzekerd” op de top, zo laat hij Information weten. “De spionage heeft hen er misschien van overtuigd dat de Denen zouden leveren wat de VS wilden.”

Denen hielden geen rekening met afluisteren e-mailverkeer

Volgens Information probeerden de Denen hun plannen zo lang mogelijk geheim te houden, maar hielden ze geen rekening met de mogelijkheid dat hun e-mailverkeer zou worden onderschept. Ook tijdens de top zelf waren er geen bijzondere elektronische veiligheidsmaatregelen.

Het is de tweede keer dat naar buiten komt dat een internationale top is bespioneerd. Eerder meldde The Guardian al op basis van geheime stukken dat de Britse geheime dienst GHCQ communicatie had afgeluisterd tijdens de G20 in Londen, zes maanden voor de conferentie in Kopenhagen.