Na slopen van McDonald’s nu opvolger Barroso?

Buiten Frankrijk is José Bové vooral bekend als de boerenactivist die in 1999 een bijna opgeleverd filiaal van hamburgerketen McDonald’s in de stad Millau vakkundig demonteerde. Hij protesteerde met zijn daad tegen een Amerikaanse verhoging van de importheffing op roquefort, de schimmelkaas waarvan hij naar eigen zeggen later dertig kilo illegaal in zijn koffer meebracht naar de VS. Zijn celstraf maakte van hem een mondiaal martelaar in de strijd tegen economische globalisering, vrijhandel en slecht eten. Nu is de 60-jarige Bové namens de Europese Groenen een van de twee kandidaten om EU-commissievoorzitter Barroso op te volgen.

Het is nogal onwaarschijnlijk dat de groenen na de verkiezingen in mei op deze toppost aanspraak kunnen maken (de fractie heeft 58 van de 736 zetels in het Europarlement), maar Bové zei gisteren klaar te zijn om de degens te kruisen met sociaal-democratenleider Martin Schulz en Guy Verhofstadt van de liberalen. Globalisering, zei hij, „vernietigt banen en het milieu” en de „neoliberale” commissie „vernietigt de Europese droom”.

Na een ‘anti-liberale’ kandidatuur voor het Franse presidentschap in 2007, waarbij hij met steun van onder andere de actrice Juliette Binoche net iets meer dan 1 procent haalde, werd Bové in 2009 gekozen tot lid van het Europarlement. Na zijn campagnes tegen la malbouffe (slecht eten) en genetische modificatie (vooral in Frankrijk een onneembare horde) richtte hij zich de laatste jaren steeds vaker op de mogelijke milieugevaren van het boren naar schaliegas. Hij bepleit een pan-Europees moratorium.

Met de retorisch handige Bové, die niet alléén vanwege zijn parmantige druipsnor enige gelijkenis met de onbuigzame stripheld Astérix vertoont, krijgt vooral in Frankrijk de groeiende eurosceptische beweging van Marine Le Pen er een concurrent bij. Bové, die deels opgroeide in de VS en daardoor anders dan de meeste Franse politici prima Engels spreekt, voerde in 2005 succesvol campagne voor een nee-stem bij het Franse referendum over het Europese grondwettelijk verdrag, dat volgens hem een „sociaal Europa” in de weg stond.

„Meer dan ooit staat Europa in 2014 voor mij voor een subversieve, pragmatische droom om nationalisme en zelfzuchtigheid achter ons te laten”, zei hij gisteren. Zijn antwoord: „We hebben meer Europa nodig.”

Maar het internetreferendum waarmee de Groenen als eerste Europese partij hun leiders democratisch wilden verkiezen, legde pijnlijk de geringe belangstelling voor Europa bloot en liep uit op een fiasco. Niet alleen de eigen leden, maar alle ongeveer 400 miljoen Europeanen van zestien jaar en ouder konden zich uitspreken. Totaal 22.676 namen die moeite.

Bové kreeg 11.726 stemmen, net iets minder dan de onbekende 32-jarige Duitse Ska Keller, met wie hij naar Groene traditie nu een duo-kandidatuur aangaat. De keus voor Keller, immigratiespecialist en anti-kernenergieactiviste, legt volgens Duitse media spanningen bloot bij de Duitse Groenen, waar kopstuk Rebecca Harms de gedoodverfde kandidaat was.