Betaal gemeenteraadsleden niet langer voor dat werk, dat helpt

Het wordt steeds moeilijker geschikte kandidaat-gemeenteraadsleden te vinden. De bereidheid om raadslid te worden is weggezakt. Er doen zich ook incidenten voor. De PvdA-fractie in een deelgemeente van Rotterdam maakt zich schuldig aan ‘vriendjespolitiek en machtsbederf’. Die raadsleden zitten er vooral voor hun maandelijkse vergoeding, heeft een PvdA-commissie van onderzoek gerapporteerd. Misschien moeten de vergoedingen wel omlaag. Dan krijg je geen kandidaten die het voor de centen willen doen.

Vroeger was het raadswerk vooral liefdewerk. Je wilde je – naast je werk – inzetten voor je gemeente. Het was een eer raadslid te zijn. Raadsleden waren gezien en gerespecteerd.

En dat was niet alleen zo in de dorpen maar ook in de steden.

Ik ging als jong ventje van 18 weleens naar de vergaderingen van de gemeenteraad van Amsterdam. Daarin zaten, vanuit elke partij, mensen die in de stad gekend en gezien waren. Zij deden hun raadswerk naast hun vaak fulltime job. Gevreesd en bewonderd was de toenmalige redacteur van het ‘Algemeen Handelsblad’, mijn vriend en later minister, Hans Gruyters. Ed van Thijn, toen young coming man, zat ook in de raad van de stad, net als kopstukken van de christelijke partijen en de CPN. Nu wordt vaak gezegd: ja, maar vroeger kostte het raadswerk minder tijd, nu is het allemaal veel ingewikkelder.

Bureaucratischer, gedetailleerder, dat is het. Pakken papier. Het ambtelijk apparaat verschaft zo veel ingewikkelde informatie dat een raadslid daarin snel verdrinkt, de hoofdlijnen uit het oog verliest.

Ook in de Tweede Kamer zaten vroeger volksvertegenwoordigers, die hun Kamerwerk naast hun functies in de maatschappij verrichtten. Ook hier geklaag dat het Kamerwerk zo zwaar geworden is. Bemoei je met de hoofdlijnen, stel niet vragen over van alles en nog wat. Verdrink jezelf niet in de details. En kijk eens hoe zo’n kleine SGP-fractie met drie Kamerleden het doet. De politiek belangrijke essentie eruit vist. Zo kan het ook.

Schrap ook het kiezersbedrog van de ‘lijstduwers’. Zogenaamde kopstukken onder aan de lijst, die niet in de raad willen en zullen gaan zitten. Oud-Kamerlid Hannie van Leeuwen (88 jaar jong) doet als lijstduwer mee in de Rotterdamse deelgemeente Alexander. Zij heeft laten weten daarin wèl zitting te willen nemen als ze gekozen wordt. Hulde!