Belastingdienst verkeert in een ‘vrijwel continue reorganisatie’

„Onbegrijpelijk en onacceptabel” noemde de Nationale ombudsman de toeslagenchaos bij de Belastingdienst gisteren nog. Veel mensen die de afgelopen tijd geen huur- of zorgtoeslag ontvingen door een nieuw uitbetalingssysteem, hoorden helemaal niets. Pas nadat ze zelf de Belastingtelefoon belden, werd verteld ze dat ze persoonsgegevens en bewijsstukken moesten aanleveren.

Tenminste, wie het lúkte om de Belastingtelefoon te bereiken. Staatssecretaris Frans Weekers (Financiën, VVD) moest gisteren in de Tweede Kamer toegeven dat de bereikbaarheid in deze periode „uitermate laag” was, gemiddeld 37 procent. Dat Weekers honderd man extra bij het belcentrum heeft ingevlogen, maakte weinig indruk. „Is de Belastingtelefoon de nieuwe Ziggo of de nieuwe KPN van deze wereld geworden”, vroeg CDA’er Pieter Omtzigt.

De Belastingdienst is „zwaar overbelast”, erkende Weekers. Het was voer voor ambtenarenbond Abvakabo FNV die al jaren campagne voert tegen de bezuinigingen bij de Belastingdienst. „De werkdruk is hoog en er zijn te weinig mensen om aanvragen te controleren, toeslagen uit te keren, fraude aan te pakken of zelfs de telefoon op te nemen”, zei Abvakabo-voorzitter Corrie van Brenk vanochtend in een persbericht. „Triest dat de politiek echter al jarenlang een obsessie heeft met een kleine overheid met minder medewerkers.”

De Belastingdienst verkeert in een „vrijwel continue reorganisatie”, stelde de bond in 2012 in een rapport. In 1985 waren er nog bijna 32.000 voltijdbanen, in 2011 ongeveer 29.000 en in 2016 zouden het er 26.000 moeten zijn. Kleine schulden van particulieren en bedrijven zouden vaak niet meer worden geïnd, de kans op fraudecontrole is miniem. De overheid laat miljarden euro’s liggen, volgens de vakbond. Zelf zei Weekers destijds dat 1 procent van de jaarlijkse belastingaanslagen „oninbaar” was (de geraamde belastinginkomsten voor 2013 zijn circa 139 miljard euro).

In 2006 meldden anonieme medewerkers van de Belastingdienst al aan Kamerleden en de media dat er grote problemen waren. Door falende automatisering zouden onder meer tienduizenden aangiften inkomstenbelasting zijn zoekgeraakt. Maar door een angstcultuur na reorganisaties durfde niemand de zaken intern ter sprake te brengen. Toenmalig staatssecretaris Joop Wijn hief daarop de vacaturestop op. „Mensen kunnen weer worden vervangen”, zei Wijn. „Dat zal rust brengen in de organisatie.”