‘Bejaardenkoppel gedwongen uit elkaar na 60 jaar’

Dat staat sinds zondag op de Facebookpagina van schoonzoon Jack

De aanleiding

Zestig jaar samen, and still counting. Weinig mensen doen het de Leidse Peter en Coby Schouten na. Helaas zou er voor het echtpaar ongewild een scheiding op de loer liggen. Zo kopte De Telegraaf eerder deze week: ‘Dramascheiding na 60 jaar.’ Peter Schouten (82) heeft Alzheimer en moet nu naar een verpleeghuis. Zijn vrouw Coby (77) mag volgens ‘de wet’ niet mee. Huilend vertelt ze op Telegraaf TV hoe ze altijd alles samen hebben gedaan en dat dat nu niet meer kan. PvdA-leider Diederik Samsom liet op Twitter weten dat hij het koppel graag wil helpen. PVV-kamerlid Fleur Agema vroeg naar aanleiding van het verhaal een debat aan. We checken of het bejaardenkoppel gedwongen uit elkaar moet en of er andere opties zijn.

Waar is het op gebaseerd?

Schoonzoon Jack opende afgelopen zondag een Facebookpagina waar hij ‘likes’ vroeg en daarmee aandacht voor de ‘gedwongen scheiding’ van zijn schoonouders. Hij schreef op de Facebookpagina: ‘Door bezuinigingen in de zorg mag mijn schoonmoeder niet mee met mijn schoonvader naar het verzorgingshuis waar hij heen moet’. Mensen reageerden boos en verontwaardigd: het was de schuld van de regering, de buitenlanders, de Polen. ‘Ik hoop op 1 miljoen likes zodat we deze regering eens wakker schudden met hun domme regels en bezuinigingen’. Voor één van zijn posts ontving Jack meer dan 83.000 likes.

En, klopt het?

Er zijn in Nederland 2,7 miljoen 65-plussers. Verwacht wordt dat dit aantal in 2040 zal zijn opgelopen tot 4,7 miljoen. Dat leidt tot meer vraag naar verpleegzorg.

Ouderen als meneer Schouten die verpleegzorg nodig hebben vallen onder de AWBZ (Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten) en moeten een indicatie aanvragen bij het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ), zegt een woordvoerder van het CIZ. Zij onderzoeken of iemand, in dit geval meneer Schouten, recht heeft op deze verpleegzorg. Meneer Schouten voldoet aan de voorwaarden. Mevrouw Schouten wil als partner graag meeverhuizen, maar zij heeft zelf geen opname in een verpleeghuis nodig.

Zelfs als de partner geen zorg nodig heeft, is het toch mogelijk om mee te verhuizen, zegt Pauline Fuhri van Actiz, de branchevereniging van verpleeg- en verzorgingshuizen. Nederland telt ongeveer 1.700 verzorgings- en verpleeghuizen. In een verpleeghuis wonen mensen die intensievere zorg nodig hebben dan senioren in een verzorgingshuis. De gezonde partner kan in sommige verpleeghuizen gewoon mee. De kosten daarvan worden in principe zelfs vergoed door de AWBZ. Dat staat ook in de wet. We hebben geen cijfers van het aantal plekken waar dat kan, maar er blijken meerdere opties te zijn. Veel zorginstellingen hebben geschikte tweepersoonskamers of appartementen, zegt Fuhri. Op sommige plekken kan de gezonde partner in hetzelfde gebouw verblijven, maar op een andere verdieping. Of de partner kan in een aanleunwoning verblijven. Dan is de gezonde partner niet in hetzelfde gebouw, maar wel in een woning in de buurt.

Niet alle zorginstellingen bieden deze mogelijkheid, omdat de gezonde partner dan toch de plek inneemt van iemand die zwaardere zorg nodig heeft. Het kost misschien meer tijd, maar een echtpaar heeft wel opties.

Dat de ‘gedwongen scheiding’ van het bejaardenkoppel een gevolg is van de bezuinigingen in de zorg betwijfelen zowel het CIZ als Actiz. Zij zeggen dat het er al jarenlang zo aan toegaat. Ook de belangenorganisatie voor senioren sluit zich hierbij aan. Wanneer een van de twee ouderen naar een verzorgingshuis gaat, kan de partner beslissen om thuis te blijven of naar een verzorgingshuis te gaan waar ze de partner wél toelaten, zegt Margo Brands van de ANBO, „Het verhaal van het koppel is dus niet nieuw.” Brands laat wel weten dat er te weinig geschikte woningen zijn voor senioren. Het is geen direct gevolg van de bezuinigingen, maar van de hervormingen in de zorg waardoor mensen langer zelfstandig blijven wonen, zegt Brands. De Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur presenteerde vorige week een advies waaruit blijkt dat 10.000 ouderen de komende vijf jaar geen toegang meer krijgen tot een verpleeghuis en langer zelfstandig moeten wonen.

Conclusie

Echtpaar Schouten zou na zestig jaar gedwongen moeten scheiden. Meneer Schouten wordt opgenomen in een verpleeghuis, maar de vrouw heeft geen zware zorg nodig en kan niet mee. In de berichtgeving wordt gesuggereerd dat het echtpaar gedwongen moet scheiden, terwijl zij er ook voor kunnen kiezen naar een zorginstelling te gaan waar ze samen kunnen wonen. Omdat niet alle instellingen die ruimte bieden aan een gezonde partner beoordelen wij deze stelling als grotendeels onwaar.