VSB Poëzieprijs 2014 voor Antoine de Kom

Antoine de Kom © tineke de Lange

Dichter Antoine de Kom (1956) heeft vanavond met zijn bundel ‘Ritmisch zonder string’ de VSB Poëzieprijs 2014 gewonnen, de prijs voor de beste Nederlandstalige dichtbundel van het afgelopen jaar. De jury was naar eigen zeggen ‘unaniem’ in het aanwijzen van Antoine de Kom als winnaar.

De jury prijst de ‘zintuiglijke en krachtige beeldtaal’ en De Koms ‘voortdurende gevecht met zinsbouw en grammatica geeft zijn taal spanning, vaart en energie.’ Ook prijst de jury De Koms ‘diep verankerde engagement waarin gelukkig ook plaats is voor spot waar het de rol van de dichter betreft’.

Engagement is geen poëtisch criterium

Dat de jury, bestaande uit Saskia de Jong, Hilde Keteleer, Joep Leerssen, Jan Rock en Ahmed Aboutaleb, gecharmeerd was van engagement bleek al duidelijk bij de bekendmaking van de vijf genomineerden voor de VSB-prijs. De vijf genomineerden, Maria Barnas, F. van Dixhoorn, Micha Hamel, Miriam Van hee en Antoine de Kom, bezaten volgens de jury allen ‘de moed om radicaal voor taal en niets dan taal te kiezen’:

“En de moed om het werk zo te laten rijpen dat het individuele uitgroeit tot het universele. De moed, kortom om taal taal te laten zijn en toch aan de wereld te appelleren.”

”Engagement’, ‘het universele’ en ‘aan de wereld appelleren’ – dat zijn geen poëtische criteria’, schreef NRC-recensent Arie van den Berg afgelopen vrijdag in NRC Boeken (Dit is holle retoriek) over de stellingname van vakjury van de VSB Poëzieprijs:

“Dat zijn termen uit de woordenschat van wereldverbeteraars. En zulke taal past wonderwel bij het politieke streven naar een vermaatschappelijking (of verzakelijking) van de kunst.”

In een opiniestuk in NRC Handelsblad (Een gedateerde visie op poëzie) verweet het bestuur van de VSB Poëzieprijs critici als Van der Berg gisteren zich in een ivoren toren te verschansen.

“Als gedichten maatschappelijk worden, zijn ze geen kunst meer maar worden ze cultuur, is de absurde redenering. Dit is een gedateerde visie op de dichtkunst.”

De Kom in voetsporen van Ester Naomi Perquin

Met de VSB Poëzieprijs 2014 wint Antoine de Kom een geldbedrag van 25.000 euro en een glaskunstwerk van Maria Roosen. De uitreiking van de prijs, de belangrijkste Nederlandse poëzieprijs, vindt plaats aan de vooravond van de Poëzieweek 2014 die loopt van 30 januari tot en met 5 februari. Vorig jaar won Ester Naomi Perquin de prijs voor haar derde bundel Celinspecties.